Trabzon’da yaşayan 15 yaşındaki lise öğrencisi Eflal Keskin, skolyoz tedavisi sırasında karşılaştığı yürüme ve denge sorunlarını bilimsel bir projeye dönüştürdü. Ortahisar’daki Merkez Fen Lisesi’nde 9. sınıf öğrencisi olan Keskin, yaklaşık 3 yıl önce skolyoz teşhisi aldı. Tedavi sürecinde ayağının iç kısmına basma ve dengeli yürüyememe gibi sorunlar yaşayan genç öğrenci, yaklaşık 10 aylık çalışmanın ardından ayakkabı tabanına yerleştirilen sensörlerle basış, adım ve denge verilerini takip eden bir sistem tasarladı. Sistem, iki ayak arasındaki basış dağılımında dengesizlik oluştuğunda kullanıcıyı titreşimle uyarıyor.
Skolyoz tedavisinde yaşadığı güçlük projeye ilham oldu
Eflal Keskin’in geliştirdiği sistemin çıkış noktası kendi tedavi süreci oldu. Omurganın sağa veya sola eğriliği olarak tanımlanan skolyoz teşhisi konulan Keskin, aylar süren fizik tedavi sürecinden geçti.
Her hafta tedaviye, her ay ise kontrole gitmenin kendisi için yorucu olduğunu anlatan Keskin, yaşadığı deneyimin ardından skolyoz hastalarının günlük yaşamda kullanabileceği bir sistem geliştirmeye karar verdi. Faruk Başaran Bilim ve Sanat Merkezi’nde de eğitim alan genç öğrenci, burada günlük yaşamda karşılaşılan problemlere çözüm üretmeye yönelik çalışmalar yaptıklarını belirtti.
Sensörlü ayakkabı basış ve yürüme dengesini takip ediyor
Yaklaşık 10 aylık çalışma sonucunda geliştirilen ayakkabının tabanına ivme ölçer sensörler yerleştirildi. Bu sensörler aracılığıyla kullanıcının basışı, adımları ve yürüme dengesi takip ediliyor.
Keskin, iki ayak arasındaki basış dağılımının dengeli olmadığı durumlarda sistemin titreşim yoluyla uyarı verdiğini belirtti. Böylece kullanıcının yanlış basışını anlık olarak fark etmesi amaçlanıyor.
Skolyozda yana ve içe basma durumlarına sık rastlandığını ifade eden Keskin, doğru yürüyüş alışkanlığı geliştirilmesi ve doğru postürün desteklenmesinin önemine dikkat çekti.
“Tedaviyi klinik ortamdan günlük yaşama taşımayı hedefledim”
Eflal Keskin, geliştirdiği sistemin temel hedefini tedavi sürecini yalnızca klinik ortamla sınırlı bırakmamak olarak açıkladı.
Keskin, “Bu sensörler dengeyi ölçüyor. Basış dengemiz sağlanmadığında sistemimiz titreşimle beraber uyarı veriyor” ifadelerini kullandı.
Ayakkabıdan alınan verilerin bilgisayara aktarılabildiğini belirten Keskin, sistemin ayak hareketlerine göre ölçüm gerçekleştirdiğini ve yürüme sırasında oluşan verilerin bilgisayar ortamında depolanabildiğini söyledi.
Yürüme verileri doktor ve fizyoterapistlerle paylaşılabiliyor
Geliştirilen sistem yalnızca anlık uyarı vermekle kalmıyor. Ayakkabıdan elde edilen veriler bilgisayar ortamında kayıt altına alınabiliyor.
Keskin, bu bilgilerin doktor veya fizik tedavi uzmanıyla paylaşılabileceğini ve tedavinin gidişatının değerlendirilmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Bu yönüyle proje, kullanıcının günlük yaşam içerisindeki yürüyüş verilerini takip etmeyi ve bu verileri sağlık uzmanlarının değerlendirmesine sunabilmeyi amaçlayan giyilebilir bir teknoloji sistemi olarak öne çıkıyor.
Sensörlü ayakkabı 10 gönüllüyle test edildi
Eflal Keskin, geliştirdiği sistemi 10 gönüllü skolyoz hastasının katılımıyla iki hafta boyunca test ettiklerini açıkladı.
Genç öğrenci, yapılan denemelerde yüzde 80 başarı sağlandığını belirtti. Sistemin kodlama bölümünü de kendisinin hazırladığını ifade eden Keskin, projeyi baştan sona kendi deneyiminden yola çıkarak geliştirdi.
Keskin’in çalışması, lise öğrencileri arasında düzenlenen önemli yarışmalardan birinde de derece elde etti.
TÜBİTAK yarışmasında Türkiye üçüncüsü oldu
Eflal Keskin, geliştirdiği sensörlü ayakkabı projesiyle TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’nda Türkiye üçüncüsü olduğunu belirtti.
Faruk Başaran Bilim ve Sanat Merkezi Fizik Öğretmeni Mehmet Ali Koçaslan da Keskin’in kendi yaşadığı sağlık sorunundan yola çıkarak böyle bir proje geliştirmesinin çok kıymetli olduğunu ifade etti.
15 yaşındaki öğrencinin yaklaşık 10 aylık çalışmayla ortaya çıkardığı sistem, kişisel bir tedavi deneyiminin bilimsel ve teknolojik bir projeye dönüşmesi açısından dikkat çekti.
