2026 yılında yürürlüğe giren yeni yasal düzenleme, fiili hizmet süresi zammı (yıpranma payı) uygulamasını genişleterek ağır ve riskli mesleklerde görev yapan binlerce çalışanın erken emeklilik hakkını güvence altına aldı. Sağlık sektöründen itfaiyeye, basın mensuplarından sanayi işçilerine kadar geniş bir yelpazedeki meslek grupları, prim gün sayısına eklenen ilave günlerle emekliliğe daha erken erişim hakkına kavuşacak. Yeni düzenlemeyle bazı çalışanlar için emeklilik yaşı 5 ila 8 yıl arasında düşebilecek.
Yıpranma Payı Nedir, Nasıl İşliyor?
Fiili hizmet süresi zammı olarak bilinen yıpranma payı, riskli ve ağır koşullarda çalışan kişilere yönelik bir sosyal güvenlik hakkıdır. Bu uygulama sayesinde, belirlenen meslek gruplarında çalışanlar her yıl için fazladan prim günü kazanır. Örneğin, yılda 360 gün çalışan bir kişi, yıpranma payı hakkı sayesinde yıllık 60, 90 veya 180 gün ilave prim elde edebilir. Böylece hem prim gün sayısı daha hızlı tamamlanır hem de emeklilik yaşı daha erken bir tarihe çekilmiş olur.
Hangi Sektörler Faydalanacak?
2026 düzenlemesiyle yıpranma payı hakkı birçok yeni sektöre yaygınlaştırıldı. Yeni listede yer alan başlıca meslek grupları şöyle:
-
Sağlık çalışanları: Doktor, hemşire, ebe, hasta bakıcı, röntgen teknisyeni, ambulans şoförleri
-
Basın mensupları: Sarı basın kartı sahibi gazeteciler
-
Maden ve yeraltı işçileri: En yüksek yıpranma payı (yılda 180 gün)
-
Güvenlik personeli: Asker, polis, MİT görevlileri, infaz koruma memurları
-
Ağır sanayi işçileri: Demir-çelik, asit, kimyasal üretimi, cıva sanayi çalışanları
-
İtfaiyeciler: Yangınla mücadele birimlerinde görev alan ekipler
-
Yeni eklenenler: Çimento, alüminyum, cam sanayi ve dökümhane çalışanları
Bu sektörlerde görev yapanlar, mesleki risk ve çalışma zorlukları göz önünde bulundurularak, yıpranma payı kapsamında erken emeklilik avantajı elde edecek.
Emeklilik Yaşına Etkisi Ne Olacak?
Yıpranma payı yalnızca prim gününü artırmakla kalmıyor; aynı zamanda emeklilik yaşını da düşürüyor. Yeni düzenlemeye göre, bazı mesleklerde çalışanlar 5 yıla kadar, çok ağır işlerde ise 8 yıla kadar emeklilik yaşından indirim alabilecek. Bu durum, özellikle riskli ve sağlık açısından tehlikeli işlerde çalışanlar için önemli bir sosyal güvenlik adımı olarak değerlendiriliyor.
Binlerce Çalışan Erken Emeklilik Hakkı Kazanacak
Yeni kapsama alınan sektörlerle birlikte, yıpranma payından faydalanan çalışan sayısı önemli ölçüde arttı. Bu durum, hem sosyal güvenlik sistemine olan güveni artırırken hem de mesleki zorluklara karşı verilen devlet desteğini güçlendiriyor. Uzmanlar, yıpranma payı sisteminin, iş sağlığı ve güvenliği konusunda farkındalığı da artıracağı görüşünde.
