YKS’ye Son 48 Saat Kala Kritik Uyarılar
Bu hafta sonu milyonlarca aday üniversite hayali için sınav salonlarında ter dökecek. Sınava saatler kala öğrencilerde kaygı, heyecan, belirsizlik ve yetersizlik hissi artarken, uzmanlar son günlerde yapılan bazı hataların uzun süredir verilen emeği riske atabileceği uyarısında bulunuyor. Uzman Klinik Psikolog Buse Avcı, sınav öncesinde kaygının tamamen kötü olmadığını ancak kontrol edilemediğinde performansı olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Avcı, öğrencilerin sonuca değil sürece odaklanması, velilerin ise baskı kuran cümlelerden kaçınması gerektiğini vurguladı.
Sınav Kaygısı Ne Zaman Tehlikeli Hale Gelir?
Uzman Klinik Psikolog Buse Avcı’ya göre sınav yaklaşırken öğrencilerin kaygı yaşaması oldukça doğal. “Acaba yapabilir miyim?”, “Ya bildiklerimi unutursam?” ve “Yeterli miyim?” gibi düşünceler bu dönemde sıkça görülebiliyor. Avcı, belli düzeyde kaygının dikkati artırabileceğini ve öğrenciyi harekete geçirebileceğini belirtti. Ancak kaygı öğrencinin odaklanmasını engelliyor, zihnini boşaltıyor ve performansın önüne geçiyorsa bu noktada dikkatli olunması gerekiyor.
Son Günlerde Yeni Konu Öğrenmeye Çalışmayın
YKS’ye son 48 saat kala öğrencilerin en sık yaptığı hatalardan biri yoğun şekilde yeni konu öğrenmeye çalışmak oluyor. Uzmanlara göre bu süreçte yeni bilgilerle zihni yormak yerine kısa tekrarlar, hafif denemeler ve eksik görülen küçük noktaların gözden geçirilmesi daha faydalı olabilir. Tamamen çalışmayı bırakmak bazı öğrencilerde kaygıyı artırabilir ancak son günleri ağır tempoyla geçirmek de zihinsel yorgunluğa neden olabilir. Bu nedenle denge büyük önem taşıyor.
Sınav Anında Panik Olursa Ne Yapılmalı?
Sınav sırasında panik, kalp çarpıntısı veya zihnin boşalması hissi yaşayan adayların birkaç saniyeliğine kalemi bırakması öneriliyor. Buse Avcı, böyle bir anda birkaç derin nefes almanın, bulunulan ortama odaklanmanın ve gerçekçi iç konuşmalar yapmanın faydalı olabileceğini ifade ediyor. “Şu an kaygılanıyorum, bu normal ama bildiklerimi yapacağım” gibi cümleler öğrencinin yeniden sorulara dönmesine yardımcı olabilir. Amaç kaygıyı tamamen yok etmek değil, yönetilebilir hale getirmektir.
Sosyal Medya Karşılaştırmaları Kaygıyı Artırıyor
Sınav haftasında sosyal medyada paylaşılan deneme sonuçları, çalışma programları ve başarı hikayeleri öğrencilerin kaygısını artırabiliyor. Avcı, sosyal medyanın çoğu zaman gerçeği tam olarak yansıtmadığını belirterek adayların bu dönemde karşılaştırma davranışından uzak durması gerektiğini söyledi. Başka öğrencilerin ne yaptığına odaklanmak yerine, adayın kendi emeğine ve yapabileceklerine yönelmesi psikolojik olarak daha koruyucu olabilir.
Uyuyamayan Adaylar Panik Yapmamalı
Sınavdan bir gece önce uyuyamamak birçok öğrencinin ortak korkusu. Uzmanlar, “Mutlaka uyumalıyım” baskısının kaygıyı daha da artırabileceğini belirtiyor. Bu nedenle adayların telefon ve saat kontrolünden uzak durması, sessiz bir ortamda dinlenmeye çalışması ve uyuyamasa bile panik yapmaması öneriliyor. Tek bir gecelik uyku sorunu, uzun süreli hazırlığın tamamını yok etmez. Önemli olan sınav sabahı sakin kalabilmektir.
Veliler Bu Cümlelerden Uzak Durmalı
YKS sürecinde yalnızca öğrenciler değil, aileler de sınav kaygısı yaşayabiliyor. Ancak velilerin kendi kaygılarını çocuklarına yansıtması öğrencinin baskısını artırabiliyor. “Sakın hata yapma”, “Bu fırsat bir daha gelmez”, “Kuzenin senden daha iyi yaptı” veya “Bu kadar çalıştın, karşılığını almak zorundasın” gibi cümlelerden kaçınılması gerekiyor. Bunun yerine “Sonuç ne olursa olsun senin yanındayız” gibi destekleyici ifadeler öğrencinin kendini daha güvende hissetmesini sağlar.
Sınav Sabahı Rutin Bozulmamalı
Sınav sabahı adayların alışık oldukları kahvaltıyı yapmaları, ağır ve yağlı yiyeceklerden uzak durmaları öneriliyor. Son dakika konu yetiştirmeye çalışmak yerine sınav merkezine zamanında gitmek daha sağlıklı bir tercih olacaktır. Adayların belgelerini ve kimliklerini önceden hazırlaması, ulaşım planını erkenden yapması ve sınav günü eksiklere değil, yapabileceklerine odaklanması kaygıyı azaltabilir.
