Emekli maaşlarında yaşanan adaletsizlik ve alım gücündeki erime, kamuoyunun gündemini meşgul etmeye devam ediyor. Bu tartışmalara karşılık Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, 2019-2026 yılları arasındaki maaş değişimini karşılaştırmalı olarak analiz etti. Erdursun’un dikkat çektiği temel nokta, en düşük emekli aylığına yapılan artışın yüksek prim ödeyen emeklilere aynı oranda yansımaması oldu.
En Düşük Maaş 20 Kat Arttı, Diğerleri Geriye Düştü
Erdursun’un paylaştığı verilere göre, 2019 yılının başında 1.000 TL olan en düşük emekli aylığı, 2026 yılına gelindiğinde 20.000 TL’ye yükseldi. Bu artış, yüzde 1.900 gibi rekor bir oran anlamına geliyor. Ancak 2019’da en düşük maaşın üzerinde alan emekliler için tablo çok farklı.
Örneğin 2019’da 3.000 TL maaş alan bir emekli, o dönem en düşük maaşın 3 katına sahipti. Bugün ise 34.140 TL maaş alıyor ve bu rakam, güncel en düşük aylığın sadece 1,71 katı. Yani aradaki oran yıllar içinde ciddi şekilde eridi.
Alım Gücünde Büyük Kayıp
Aynı şekilde 5.000 TL maaşla 2019’da en düşük maaşın 5 katına sahip olan bir emekli, 2026’da 56.900 TL maaş alıyor. Ancak bu rakam, artık en düşük maaşın yalnızca 2,85 katı. Erdursun’a göre bu durum, yüksek prim ödeyen emeklilerin gelir düzeyinde ciddi bir erime yaşandığını ve maaşların birbirine yaklaştırıldığını gösteriyor.
“Aynı Oranda Zam Uygulansaydı…”
Erdursun, “SSK Enflasyon ile Taban Gibi Artsaydı” başlığıyla emeklilerin yaşadığı maddi kaybı kalem kalem hesapladı. Eğer tüm emekli maaşlarına en düşük aylığa yapılan gibi 20 kat artış yapılsaydı, ortaya şu tablo çıkacaktı:
-
2019’da 2.000 TL alan emekli, bugün 22.760 TL yerine 40.000 TL alacaktı.
Kayıp: 17.240 TL -
2019’da 3.000 TL alan emekli, bugün 34.140 TL yerine 60.000 TL alacaktı.
Kayıp: 25.860 TL -
2019’da 4.000 TL alan emekli, bugün 45.520 TL yerine 80.000 TL alacaktı.
Kayıp: 34.480 TL -
2019’da 5.000 TL alan emekli, bugün 56.900 TL yerine 100.000 TL alacaktı.
Kayıp: 43.100 TL
Bu veriler, maaş skalasında alt ve üst düzey emekliler arasındaki farkın kapanmakla kalmayıp tersine döndüğünü gösteriyor. Erdursun’un hesabına göre, primini yüksek ödeyen milyonlarca emekli bugün hak ettiğinden çok daha düşük bir gelirle yaşamını sürdürüyor.
