Türkiye’de sosyal yardım sisteminde kapsamlı bir değişikliğe hazırlanılıyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, milletvekillerinin yazılı soru önergelerine verdiği yanıtta yeni modelin ayrıntılarını paylaştı. Mevcut sosyal yardım uygulamalarının “Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi” yani GETAD çatısı altında birleştirilmesi planlanıyor. Yeni modelde ailelerin sosyoekonomik durumu hane bazında değerlendirilecek, hak sahipliği dijital skorlama sistemi üzerinden belirlenecek. Sistemin temel hedeflerinden biri ise kişi başına asgari gelir düzeyinin güvence altına alınması olacak.
GETAD İle Sosyal Yardımlarda Tek Çatı Dönemi Başlayacak
Bakan Şimşek’in verdiği bilgilere göre mevcut sosyal yardım sistemi daha bütünleşik bir yapıya kavuşturulacak.
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi kapsamında farklı sosyal yardım mekanizmalarının aile odaklı ve kapsayıcı bir çatı altında birleştirilmesi hedefleniyor.
Yeni sistem yalnızca gelir durumunu değil, hanenin genel sosyoekonomik koşullarını da dikkate alacak. Böylece sosyal yardımların ihtiyaç sahibi ailelere daha hedefli şekilde ulaştırılması amaçlanıyor.
GETAD’ın yürürlüğe girmesi için simülasyon çalışmalarının sürdüğü ve gerekli mevzuat düzenlemelerinin tamamlanmasının beklendiği ifade edildi.
Kişi Başına Asgari Gelir Güvence Altına Alınacak
Yeni modelin en dikkat çekici başlıklarından biri kişi başına asgari gelir yaklaşımı oldu.
Şimşek, sosyal yardım sisteminin aile odaklı, kapsayıcı ve kişi başına asgari bir geliri garanti edecek biçimde yeniden yapılandırıldığını belirtti.
Bu sistemle hanelerin gelir durumu belirli kriterlere göre değerlendirilecek ve destek ihtiyacı bulunan ailelerin geliri tamamlayıcı yardımlarla desteklenmesi hedeflenecek.
Ancak kişi başına uygulanacak asgari gelir tutarı, başvuru şartları ve ödeme takvimi gibi ayrıntılar henüz açıklanmış değil. Bu detayların mevzuat düzenlemeleri tamamlandıktan sonra netleşmesi bekleniyor.
SERBİS İle Hanelere Sosyoekonomik Skor Verilecek
GETAD kapsamında yeni bir dijital değerlendirme sistemi de devreye alınacak.
Sosyoekonomik Risk Bilgi Sistemi, kısa adıyla SERBİS, kişi ve hanelerin ekonomik ve sosyal durumlarını analiz edecek.
Muhtaçlık tespiti bu sistem üzerinden yapılacak ve hak sahipliği, oluşturulacak sosyoekonomik skor üzerinden belirlenecek.
Böylece sosyal yardım başvurularında daha standart ve veri temelli bir değerlendirme modeli oluşturulması planlanıyor.
SERBİS’in özellikle yardım alan hanelerin durumunu güncel verilerle takip edebilmesi ve desteklerin ihtiyaç düzeyine göre yönlendirilmesi hedefleniyor.
Aile Kart Mobil Uygulaması Da Devreye Girecek
Yeni sosyal yardım sisteminde dijitalleşme de önemli bir yer tutacak.
Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi altyapısının yenilenmesiyle birlikte vatandaşların aldıkları destekleri mobil ortamdan takip edebilmesi planlanıyor.
Bu kapsamda Aile Kart Mobil Uygulaması devreye alınacak.
Vatandaşlar, aldıkları sosyal destekleri, hak sahipliği durumlarını ve yardım süreçlerine ilişkin bilgileri mobil uygulama üzerinden görüntüleyebilecek.
Yeni altyapının sosyal yardımlarda işlem takibini kolaylaştırması ve vatandaşların farklı destekleri tek noktadan görmesini sağlaması bekleniyor.
Sosyal Harcamaların Bütçedeki Payı Yüzde 4,8’e Yükseldi
Mehmet Şimşek, sosyal harcamaların merkezi bütçe içindeki payına ilişkin verileri de paylaştı.
Buna göre sosyal harcamaların bütçe içindeki payı 2002 yılında yüzde 1,3 seviyesindeyken, 2026 yılında yüzde 4,8’e yükseldi.
Bu artış, sosyal desteklerin kamu bütçesindeki ağırlığının yıllar içinde önemli ölçüde arttığını ortaya koyuyor.
| Başlık | Detay |
|---|---|
| Yeni sistemin adı | Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi |
| Kısa adı | GETAD |
| Değerlendirme sistemi | SERBİS |
| Temel yaklaşım | Hane bazlı sosyoekonomik skorlama |
| Hedef | Kişi başına asgari gelir güvencesi |
| Dijital uygulama | Aile Kart Mobil Uygulaması |
| Sosyal harcamaların 2002 payı | %1,3 |
| Sosyal harcamaların 2026 payı | %4,8 |
| Yürürlük durumu | Simülasyon ve mevzuat çalışmaları sürüyor |
GETAD Ne Zaman Başlayacak?
Yeni sistemin ne zaman yürürlüğe gireceği vatandaşların en çok merak ettiği konular arasında yer alıyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının planlamaları doğrultusunda GETAD için simülasyon çalışmalarının sürdüğü belirtildi.
Sistemin uygulanabilmesi için gerekli mevzuat düzenlemelerinin tamamlanması gerekiyor. Bu nedenle henüz kesin bir başlangıç tarihi açıklanmış değil.
Mevzuat sürecinin tamamlanmasının ardından başvuru şartları, gelir kriterleri, ödeme miktarları ve uygulama takviminin kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
