Bilinçsiz Antibiyotik Kullanımı Tedavi Seçeneklerini Daraltıyor

Antibiyotiklerin bilinçsiz ve gereksiz kullanımı, gelecekte enfeksiyonların tedavisini daha da zorlaştırabilecek önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkıyor. Medipol Acıbadem Bölge Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Hüsrev Diktaş, 18 Kasım Dünya Antibiyotik Farkındalık Günü kapsamında yaptığı açıklamada, her enfeksiyonun antibiyotik tedavisi gerektirmediğini vurguladı. Özellikle kış aylarında sık görülen üst solunum yolu enfeksiyonlarının önemli bölümünün viral kaynaklı olduğunu belirten Diktaş, antibiyotiklerin bakteriyel enfeksiyonlarda etkili olduğunu hatırlattı. Gereksiz kullanımın dirençli mikroorganizmaların artmasına neden olabileceğini belirten uzman, ilaç seçimi, doz ve kullanım süresinin mutlaka hekim tarafından belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Her enfeksiyonda antibiyotik kullanmak doğru değil

Doç. Dr. Hüsrev Diktaş, antibiyotik kullanımında toplumdaki en önemli yanlışlardan birinin her enfeksiyonda bu ilaçlara başvurmak olduğunu belirtti.

Diktaş, antibiyotiklerden esas olarak bakteriyel enfeksiyonlarda fayda sağlandığını söyledi.

Özellikle kış döneminde görülen üst solunum yolu enfeksiyonlarının önemli bir bölümünün viral kaynaklı olduğuna dikkat çeken uzman, bu tür durumlarda antibiyotik kullanımının her zaman uygun bir tedavi seçeneği olmadığını ifade etti.

Bu nedenle ateş, halsizlik veya enfeksiyon şüphesi gibi belirtilerin tek başına antibiyotik başlamak için yeterli olmadığı vurgulanıyor.

Viral enfeksiyonlarda antibiyotik fayda sağlamıyor

Kaynakta dikkat çekilen en önemli noktalardan biri viral enfeksiyonlar oldu.

Doç. Dr. Diktaş, toplumda görülen enfeksiyonların özellikle kış aylarında önemli bir bölümünün virüslerden kaynaklandığını belirtti.

Antibiyotiklerin bu tür enfeksiyonlarda etkili olmadığını ifade eden uzman, gereksiz kullanımın hem mevcut hastalık açısından fayda sağlamadığını hem de ilerleyen dönemler için farklı riskler oluşturduğunu söyledi.

Bu nedenle enfeksiyonun nedeninin doğru değerlendirilmesi ve antibiyotik gerekip gerekmediğine hekimin karar vermesi gerektiği özellikle vurgulandı.

Antibiyotik direnci tedaviyi zorlaştırıyor

Gereksiz antibiyotik kullanımının en önemli sonuçlarından biri antibiyotik direnci olarak öne çıkıyor.

Doç. Dr. Diktaş, bakterilerin ilaçlara karşı direnç geliştirmesinin ilerleyen yıllarda tedavi seçeneklerini önemli ölçüde azaltabileceğini belirtti.

Uzman, önümüzdeki 30-40 yıllık süreçte antibiyotik direncinin sonuçlarının çok daha ağır şekilde görülebileceği uyarısında bulundu.

Toplum kaynaklı enfeksiyonlarda bile dirençli mikroorganizmalarla karşılaşılabileceğini belirten Diktaş, bu durumda enfeksiyonu tedavi edebilecek uygun antibiyotik bulmanın zorlaşabileceğini ifade etti.

Doz ve kullanım süresine hekim karar vermeli

Antibiyotik kullanımında yalnızca ilaca başlanıp başlanmaması değil, doz ve tedavi süresi de önem taşıyor.

Doç. Dr. Diktaş, antibiyotik kullanımının gerekli olduğuna karar verildikten sonra ilacın yeterli dozda ve uygun süre boyunca kullanılması gerektiğini vurguladı.

Bu kararın hastanın kendi değerlendirmesiyle değil, hekim tarafından verilmesi gerektiğini söyledi.

Kaynakta özellikle kendi kendine ilaç kullanımı veya daha önce kullanılan antibiyotiklerin tekrar alınmasına ilişkin ayrı bir örnek verilmedi.

Ancak doğru antibiyotik tedavisinin mutlaka hekim değerlendirmesine dayanması gerektiği açık şekilde belirtildi.

Her ateş antibiyotik kullanmak anlamına gelmiyor

Toplumda ateş görüldüğünde doğrudan antibiyotiğe yönelmenin yanlış olduğuna dikkat çekildi.

Doç. Dr. Diktaş, her ateşli hastalıkta veya enfeksiyon düşündüren tabloda antibiyotik başlanmasının doğru olmadığını söyledi.

Öncelikle hastalığın nedeninin değerlendirilmesi gerektiğini belirten uzman, gerçekten bakteriyel bir enfeksiyon düşünülmesi durumunda antibiyotik tedavisine başlanabileceğini ifade etti.

Bu nedenle hastaların ateş veya enfeksiyon şüphesi durumunda kendi başına karar vermek yerine hekime başvurması gerektiği vurgulandı.

Bilinçsiz kullanım gelecekte ilaç seçeneklerini azaltabilir

Antibiyotik direncinin en önemli sonuçlarından biri, etkili ilaç seçeneklerinin zamanla azalabilmesi.

Doç. Dr. Diktaş, gereksiz antibiyotik kullanımının dirençli mikroorganizmaların yaygınlaşmasına zemin hazırlayabileceğini belirtti.

Bu durumun gelecekte bugün kolayca tedavi edilebilen bazı enfeksiyonların daha zor kontrol edilmesine neden olabileceği ifade edildi.

Kaynakta belirli bir bakteri türü veya antibiyotik grubu üzerinden örnek verilmedi.

Ancak temel uyarı, antibiyotiklerin gereksiz kullanılmasının yalnızca bugünü değil, gelecekteki tedavi imkanlarını da etkileyebileceği yönünde oldu.

Antibiyotik direnci yalnızca insanları etkilemiyor

Doç. Dr. Hüsrev Diktaş, antibiyotik direncinin yalnızca insan sağlığıyla sınırlı bir sorun olmadığını da vurguladı.

Uzman, antibiyotik kullanımının hayvanları ve çevreyi de etkileyebildiğini söyledi.

İnsanlarda ve özellikle hayvancılıkta yaygın antibiyotik kullanımının dirençli organizmaların artmasına neden olabileceğini ifade eden Diktaş, bu durumun insan sağlığının yanı sıra doğa üzerinde de etkili olduğunu belirtti.

Bu nedenle konuya daha geniş bir çerçeveden yaklaşılması gerektiğini söyledi.

Tek Sağlık ve Tek Çevre yaklaşımına dikkat çekildi

Antibiyotik direnciyle mücadelede “Tek Sağlık ve Tek Çevre” yaklaşımının önemine dikkat çekildi.

Akciğer Kanserinde Türkiye Tablosu Ağırlaşıyor: Uzmanlardan Kritik Uyarı
Akciğer Kanserinde Türkiye Tablosu Ağırlaşıyor: Uzmanlardan Kritik Uyarı
İçeriği Görüntüle

Doç. Dr. Diktaş, insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı.

Antibiyotik kullanımının farklı alanlarda dirençli organizmaların yayılmasına neden olabileceğini belirten uzman, bu nedenle sorunun yalnızca bireysel ilaç kullanımı üzerinden ele alınmaması gerektiğini ifade etti.

Kaynakta bu yaklaşımın nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntılı bir program veya politika bilgisi yer almadı.

Kış aylarında gereksiz antibiyotik kullanımına dikkat

Üst solunum yolu enfeksiyonlarının arttığı kış ayları, antibiyotik kullanımı açısından özellikle dikkat edilmesi gereken dönemlerden biri olarak gösteriliyor.

Doç. Dr. Diktaş, bu dönemde görülen hastalıkların önemli kısmının viral kökenli olabileceğini belirtti.

Bu nedenle her boğaz ağrısı, ateş veya benzeri enfeksiyon tablosunda antibiyotik kullanılmasının doğru olmadığı ifade edildi.

Hastalığın bakteriyel olup olmadığının hekim tarafından değerlendirilmesi, antibiyotik gereksiniminin de buna göre belirlenmesi gerektiği vurgulandı.

Uzmandan bilinçli antibiyotik kullanımı çağrısı

18 Kasım Dünya Antibiyotik Farkındalık Günü kapsamında yapılan açıklamalarda, antibiyotiklerin yalnızca gerekli durumlarda ve doğru şekilde kullanılması gerektiği bir kez daha hatırlatıldı.

Doç. Dr. Hüsrev Diktaş, antibiyotik direncinin önümüzdeki yıllarda çok daha ciddi sonuçlara yol açabileceğini belirterek bilinçsiz kullanımın azaltılması gerektiğini söyledi.

Hekim değerlendirmesi olmadan antibiyotik başlanmaması, tedavinin uygun doz ve sürede uygulanması ve viral enfeksiyonlarda gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınılması, açıklamada öne çıkan temel uyarılar arasında yer aldı.

Kaynak: GZT