Ticaret Bakanlığı, otomotiv sektöründe hem kayıt dışılığı önlemek hem de tüketici haklarını en üst seviyede korumak amacıyla devrim niteliğinde bir adım attı. Hazırlanan "Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı", sektördeki kronikleşmiş sorunlara neşter vurmayı hedefliyor. Özellikle bireysel kiralamalarda yaşanan yüksek depozito kesintileri, eski araçların güvenlik riskleri ve kayıt dışı işletmelerin yarattığı haksız rekabet bu düzenleme ile tarih oluyor. Taslak, kiralama standartlarını Avrupa seviyesine taşırken, aynı zamanda yeşil dönüşümü ve yerli üretimi de stratejik bir şekilde destekliyor.
Kiralık Araçlara Yaş ve Kilometre Sınırı Geliyor
Yeni düzenleme ile birlikte kiralama filolarındaki araçların kalitesi yasal güvence altına alınıyor. Taslağa göre, klasik araçlar bu kapsamın dışında tutulmak kaydıyla, 5 yaşından büyük veya 100 bin kilometreyi aşmış taşıtlar artık kiraya verilemeyecek. Bu hamleyle, trafikteki kiralık araç portföyünün gençleşmesi ve teknik arızalardan kaynaklı mağduriyetlerin önlenmesi hedefleniyor. Ayrıca, periyodik bakımı zamanında yapılmayan araçların trafiğe çıkışına izin verilmeyecek. Kış aylarında ise kiracının talebi doğrultusunda işletmelerin kış lastiği sağlama zorunluluğu, sürüş güvenliğini artıracak kritik bir madde olarak öne çıkıyor.
Depozito Çilesine 7 Günlük Kesin Çözüm
Tüketicilerin en çok başını ağrıtan konulardan biri olan "iade edilmeyen veya geç iade edilen depozitolar" için de net kurallar belirlendi. Yeni taslağa göre, 1 ile 6 gün arasındaki kısa süreli kiralamalarda alınacak depozito tutarı, en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olabilecek. Aracın teslim edilmesinin ardından işletmeler, depozito iadesini en geç 7 gün içinde gerçekleştirmek zorunda kalacak. "Değer kaybı" gibi isimler altında yapılan keyfi kesintiler ise artık mahkeme kararı veya tarafların açık mutabakatı olmadan yapılamayacak. Bu sayede tüketicinin bütçesi yasal koruma kalkanına alınmış olacak.
Filolarda Elektrikli Araç ve Yerli Üretim Şartı
Çevre dostu ulaşımı teşvik etmek isteyen Bakanlık, büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmelere "yeşil kota" getiriyor. Düzenleme kapsamında, büyükşehirlerdeki araç kiralama şirketlerinin filolarında en az 2 adet hibrit veya elektrikli araç bulundurması zorunlu tutulacak. Sektörü daha da hareketlendirecek olan detay ise bu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartı. Bu madde ile hem karbon salınımının azaltılması hem de yerli otomobil üretiminin desteklenmesi amaçlanıyor. Dijitalleşme tarafında ise kurulacak "Kiralama Bilgi Sistemi" ile yetkisiz işletmelerin ilan sitelerinde boy göstermesinin önüne geçilecek.
