“Yıkımın bu kadar ağır olmasının sorumluları var”
Trabzon'da düzenlenen anma etkinliği kapsamında açıklamalarda bulunan SES Trabzon Şube Başkanı Metin Serdar, 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından yaşanan büyük yıkımın bir doğa olayı değil, rant düzeni, denetimsizlik ve cezasızlıkla örülmüş bir sistemin eseri olduğunu ifade etti.
“On binlerce yurttaşımız yaşamını yitirdi, yüz binlercesi yaralandı, milyonlarca insanın hayatı kökten değişti. Bu yıkımın bu denli ağır olmasına yol açanlardan hesap soracağımızın sözünü yineliyoruz.”
Serdar, sadece açıklanan rakamların değil, bölgede kurdukları Kriz Koordinasyon Merkezleri üzerinden sahada edindikleri gözlemlerin de gerçek tabloyu yansıttığını vurguladı.
“Deprem değil; ihmal, rant ve cezasızlık öldürüyor”
Serdar, açıklamasında özellikle siyasal tercihlerin yıkımı büyüttüğünü, deprem sonrası ilk çöken kurumlardan birinin Kızılay olduğunu hatırlatarak şunları söyledi:
“Bu ülkede her büyük depremden sonra aynı senaryo sahneye kondu. Değişen yalnızca felaketin yeri oldu. Deprem sistemli biçimde 'kader' ve 'fıtrat' söylemleriyle geçiştirildi. İmar aflarıyla çürük yapılar yasallaştırıldı. Kamu eliyle ölüm yeniden üretildi.”
Deprem vergileriyle toplanan 40 milyar doların akıbetinin açıklanmadığını da hatırlatan Serdar, kamu yararı yerine müteahhit çıkarlarını önceleyen bir afet yönetim modelinin uygulandığını belirtti.
“Konteyner kentler kalıcılaştı, halk insanca yaşamdan uzak”
Deprem sonrası geçen üç yılın, mağdur vatandaşlar için acıların derinleştiği bir dönem olduğunu belirten Serdar, “Geçici” denilen konteyner kentlerin kalıcı hale geldiğini, bu alanların adeta toplama kampı görüntüsü verdiğini dile getirdi.
“Kış koşullarında yaşanan elektrik ve su kesintileri, konteyner kentlerdeki yaşamı daha da zorlaştırdı. Eğitim, sağlık, ulaşım gibi temel hizmetlere erişim hâlâ ciddi sorun. Salgın hastalıklar olağan hale geldi.”
Kadınların, artan bakım yüküyle çalışma hayatından kopma riski yaşadığını, çocuk işçiliğin yaygınlaştığını belirten Serdar, “Zeytinlikler kamulaştırıldı, müteahhitlere peşkeş çekildi” sözleriyle yaşanan kent politikalarını da eleştirdi.
"Deprem değil, sistem öldürdü" diyen SES'in talepleri net
SES Trabzon Şubesi adına yapılan açıklamada, yalnızca eleştiriler değil, çözüm talepleri de sıralandı. İşte öne çıkan maddeler:
Tüm kamu binaları bilimsel ölçütlerle denetlenmeli, dayanıksız yapılar boşaltılmalı
Deprem risk raporları kamu tarafından ücretsiz sağlanmalı, tek evi olanlara güçlendirme teşviği verilmeli
İmar afları kaldırılmalı, rant temelli kentsel dönüşüm projelerine son verilmeli
Deprem vergileri şeffaf biçimde kamu yararına kullanılmalı
Kapsamlı ve bağlayıcı bir Deprem Kanunu hazırlanmalı
Afet yönetimi demokratik katılımla yeniden yapılandırılmalı
Serdar son olarak şu sözlerle çağrısını yineledi:
“Deprem değil ihmal öldürdü! Gerçek sorumlular yargı önünde hesap vermelidir.”
