Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), doğal gaz dağıtım sektöründe güvenli işletmecilik, hizmet kalitesi ve uygulama birliğini güçlendirmeyi hedefleyen yeni bir düzenleme taslağı hazırladı. Kamuoyunun ve ilgili kurumların görüşüne açılan taslak; acil müdahale hizmetlerinden bakım ve onarıma, doğal gaz kaçak taramalarından afet sonrası şebekenin yeniden devreye alınmasına kadar birçok teknik süreci kapsıyor. Düzenlemeyle dağıtım şirketlerinin uygulamalarının Türkiye genelinde daha standart hale getirilmesi amaçlanıyor. Taslak henüz yürürlüğe girmiş bir düzenleme değil; görüşlerin değerlendirilmesinin ardından Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun onayına sunulacak.
EPDK doğal gaz dağıtımında yeni standartlar hazırladı
EPDK tarafından hazırlanan “Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Teknik İşletmecilik Faaliyetlerine İlişkin Usul ve Esaslar Taslağı” sektörün birçok alanında ortak standartlar oluşturmayı hedefliyor.
Türkiye’de doğal gaz dağıtım faaliyetleri 73 dağıtım şirketi aracılığıyla yürütülüyor.
EPDK’nın verdiği bilgilere göre doğal gaz 81 il merkezinin tamamında, 853 ilçede ve 140 beldede kullanıma sunulmuş durumda. Dağıtım sektöründe inşa edilen boru hattı uzunluğu ise 230 bin kilometreyi aşmış bulunuyor.
Acil doğal gaz müdahale hizmetleri tek tip olacak
Taslakta en dikkat çeken başlıklardan biri acil müdahale süreçleri.
Acil müdahale merkezlerine ulaşan ihbarların sınıflandırılmasından, ihbar sahibinin yönlendirilmesine ve ekiplerin sahadaki müdahalesine kadar tüm süreçlerde ortak uygulama oluşturulması planlanıyor.
Dağıtım şirketlerinin kullandığı acil müdahale ve bakım-onarım araçlarının tasarımları ile taşıması gereken özellikler de standart hale getirilecek.
Böylece doğal gaz acil müdahale araçlarının vatandaşlar tarafından daha kolay tanınması ve müdahale sırasında zaman kaybının azaltılması hedefleniyor.
Doğal gaz ekiplerine asgari eğitim şartı gelecek
Yeni taslak yalnızca ekipmanları değil, sahada çalışan personeli de kapsıyor.
Acil müdahale ile bakım-onarım ekiplerinde görev yapan personelin alması gereken asgari eğitimler düzenlemeyle belirlenecek.
EPDK, çalışanların özellikle güvenlik konusunda yeterli bilgi ve yetkinliğe sahip olmasını amaçlıyor.
Eğitim süreçlerinin standart hale getirilmesiyle farklı dağıtım bölgelerinde görev yapan personelin benzer müdahale ve güvenlik prosedürlerini uygulaması hedefleniyor.
Afet durumunda şirketler birbirine destek verebilecek
Taslakta deprem ve diğer afetler sırasında uygulanacak destek mekanizmaları da ayrıntılı şekilde ele alındı.
Acil durumlarda kriz merkezlerinin hızlı biçimde aktif hale getirilmesi planlanıyor.
Gerekli görülmesi halinde farklı doğal gaz dağıtım şirketleri arasında personel, araç, ekipman ve malzeme desteği sağlanabilecek.
Böylece afetin yaşandığı bölgedeki şirketin kapasitesinin yetersiz kalması durumunda diğer şirketlerin de sürece dahil olmasının önü açılacak.
Doğal gaz kaçak taramalarında yeni dönem
EPDK taslağıyla doğal gaz kaçak tarama faaliyetlerinin hangi periyotlarda gerçekleştirileceği daha açık hale getirilecek.
Özellikle afet, acil durum veya şebeke hasarı yaşanan bölgelerde kaçak taramasının öncelikli şekilde yapılması öngörülüyor.
Taslakta ayrıca vatandaşların gaz kaçağını daha kolay fark edebilmesi amacıyla şebekedeki koku malzemesi miktarının artırılması yönünde düzenleme bulunuyor.
Sanayi üretim hatlarında doğal gazı kokulandırılmadan kullanmak isteyen serbest tüketicilere ise kokusuz gaz sağlanabilmesine yönelik imkan getirilmesi planlanıyor.
Şebeke hasarında müşteriye bilgi verilmesi zorunlu hale gelecek
Doğal gaz şebekesinde hasar oluşması halinde izlenecek süreçler de standartlaştırılacak.
Hasarlı bölgenin güvenli hale getirilmesi, müşterilerin bilgilendirilmesi, müdahale yöntemleri ve hasarın maliyetlendirilmesine ilişkin usuller netleştirilecek.
Gaz kesintisi yaşanması veya kesinti ihtimalinin ortaya çıkması durumunda etkilenecek müşterilerin bilgilendirilmesi öngörülüyor.
Hasara ilişkin tutanakların da tek tip hale getirilmesi planlanırken, olay sonrasındaki çağrı yoğunluğuna karşı çağrı merkezlerinde gerekli önlemlerin alınması hedefleniyor.
Hasarın maliyeti sorumlu kuruma yansıtılabilecek
Taslak kapsamında şebekede meydana gelen hasarların onarım maliyetlerinin nasıl hesaplanacağı da belirlenecek.
Onarım giderlerinin yanı sıra atık gaz bedelinin de maliyet hesabına dahil edilmesi öngörülüyor.
Belirlenen bedelin hasara neden olan kurum veya kuruluşa yansıtılması planlanıyor.
Çelik hatlarda korozyona karşı kullanılan katodik koruma uygulamaları ile elektrik arkını önlemeye yönelik topraklama işlemlerinde de standartlara uyum şartları ayrıntılandırılacak.
Doğal gaz uyarı levhaları Türkiye genelinde standartlaşacak
Sokaklarda ve kırsal bölgelerde kullanılan doğal gaz işaret direkleri ile uyarı levhalarının görünümü de değişecek.
Taslağa göre doğal gaz şebekesi, istasyon veya çalışma alanlarını gösteren işaretlerin tasarımı ve montaj yerleri tek tip hale getirilecek.
Amaç, vatandaşların şebeke çalışmalarını veya doğal gaz altyapısının bulunduğu alanları daha kolay fark edebilmesini sağlamak.
Bu düzenleme de Türkiye genelinde dağıtım şirketleri arasındaki uygulama farklılıklarını azaltmayı hedefliyor.
Afet sonrası doğal gaz yeniden nasıl verilecek?
Yeni düzenleme taslağında afet veya hasar sonrasında şebekenin yeniden devreye alınması da ayrı bir başlık altında ele alınıyor.
İstasyonların, hatların ve gerekli durumlarda iç tesisatların hangi kontrollerden geçirilerek yeniden işletmeye alınacağı belirlenecek.
Binalara yeniden doğal gaz verilmeden önce dairelerin tek tek ziyaret edilerek abonelerin bilgilendirilmesi öngörülüyor.
Şebekenin ilk kez devreye alınmasında uygulanacak hazırlık ve güvenlik prosedürleri de düzenlemeyle standartlaştırılacak.
EPDK taslağında öne çıkan değişiklikler
| Düzenleme alanı | Öngörülen değişiklik |
|---|---|
| Acil müdahale | İhbar ve saha süreçlerinde ortak standart |
| Müdahale araçları | Tek tip tasarım ve teknik özellik |
| Personel | Asgari eğitim kriterleri |
| Afet yönetimi | Şirketler arası personel ve ekipman desteği |
| Kaçak taraması | Periyotların daha net belirlenmesi |
| Gaz kokulandırması | Koku seviyesinin artırılması |
| Şebeke hasarı | Müdahale ve bilgilendirme süreçlerinin standardı |
| Hasar tutanakları | Tek tip belge kullanımı |
| Uyarı levhaları | Ortak tasarım ve montaj kriterleri |
| Yeniden gaz verme | Afet ve hasar sonrası kontrol prosedürleri |
Taslak henüz yürürlüğe girmedi
EPDK’nın hazırladığı düzenleme, henüz kesinleşmiş ve yürürlüğe girmiş bir mevzuat değil.
Taslak; ilgili kurumların, kuruluşların, sektör temsilcilerinin ve kamuoyunun görüşüne açıldı.
Gelen değerlendirmeler sonrasında metne son şeklinin verilmesi ve ardından onay için Enerji Piyasası Düzenleme Kuruluna sunulması planlanıyor.
Taslağın hazırlanmasında özellikle 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında edinilen tecrübeler ile uygulamada karşılaşılan sorunların dikkate alındığı belirtildi.
