Türkiye’de engelli bireylerin sosyal yaşama daha aktif katılması ve bakım hizmetlerine erişiminin artırılması amacıyla yürütülen çalışmalar sürüyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın paylaştığı güncel verilere göre, Türkiye genelinde faaliyet gösteren yüzlerce bakım ve rehabilitasyon merkezinde on binlerce engelli vatandaş yatılı bakım hizmetinden yararlanıyor. Özellikle aile odaklı bakım modeliyle dikkat çeken sistemde, evde bakım yardımı alan kişi sayısındaki yükseliş de sosyal destek politikalarının geldiği noktayı gözler önüne serdi.
Türkiye’de Engelli Yatılı Bakım Hizmetinde 39 Bin Kişilik Destek
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde hizmet veren 107 resmi ve 338 özel bakım ve rehabilitasyon merkezinde toplam 39 bin 281 engelli bireyin yatılı bakım hizmeti aldığı açıklandı. Bakanlık, engelli bireylerin öncelikle aile yanında desteklenmesini esas alırken, ailesi yanında bakım görmesi mümkün olmayan vatandaşlar için ücretsiz yatılı bakım hizmeti sunuyor.
Merkezlerde yaş, cinsiyet ve engel durumuna göre özel bakım planlamaları uygulanırken, yaşam alanları da bireylerin sosyal uyumunu artıracak şekilde tasarlanıyor. Üç kişilik odalar, ortak yaşam alanları ve bahçeli müstakil yapılardan oluşan sistem dikkat çekiyor.
Evde Bakım Yardımında 517 Bin Kişi Sınırı Aşıldı
Bakanlığın açıkladığı bir diğer önemli veri ise evde bakım yardımı alan vatandaş sayısı oldu. Türkiye genelinde 517 bin 821 kişinin evde bakım desteğinden faydalandığı belirtildi. Engelli bireylerin aile ortamından kopmadan yaşamlarını sürdürebilmesi amacıyla verilen destek kapsamında, bakım ödemeleri her ay düzenli olarak hak sahiplerinin hesaplarına yatırılıyor.
Ayrıca ihtiyaç halinde resmi bakım merkezlerinde görev yapan personellerin belirlenen gün ve saatlerde ev ziyaretleri gerçekleştirdiği, böylece ailelere bakım desteği sunduğu bildirildi. Bu uygulamanın özellikle ağır engelli bireylerin bakım süreçlerinde ailelerin yükünü hafiflettiği ifade ediliyor.
Umut Evleri Modeliyle Sosyal Yaşama Katılım Destekleniyor
Engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerini geliştirmek amacıyla oluşturulan “umut evleri” modeli de dikkat çeken uygulamalar arasında yer aldı. Resmi bakım ve rehabilitasyon merkezlerine bağlı olarak hizmet veren bu evlerde en fazla 6 kişilik kapasite bulunuyor.
Müstakil ev veya apartman dairelerinden oluşan umut evlerinde bireylerin günlük yaşam becerilerini geliştirmesi, sosyal çevreden kopmadan yaşamını sürdürmesi ve toplumsal hayata daha güçlü katılım sağlaması hedefleniyor. Uzmanlar, bu modelin klasik bakım anlayışından farklı olarak sosyal entegrasyonu öncelediğini belirtiyor.
Engelli Bakım Hizmetlerinde Yeni Model Tartışılıyor
Uzmanlar, Türkiye’de engelli bakım hizmetlerinin son yıllarda daha kapsayıcı hale geldiğine dikkat çekerken, özellikle evde bakım yardımı ve küçük ölçekli yaşam alanlarının önem kazandığını ifade ediyor. Dünya Engelliler Haftası kapsamında açıklanan veriler, sosyal devlet politikalarının engelli bireyler üzerindeki etkisini yeniden gündeme taşıdı.
Önümüzdeki dönemde erişilebilirlik projeleri, sosyal uyum çalışmaları ve bağımsız yaşam desteklerinin artırılması beklenirken, bakım hizmetlerine yönelik yeni düzenlemelerin de gündeme gelebileceği konuşuluyor.
