Anadolu Ajansı tarafından Türkiye’nin yöresel lezzetlerini tanıtmak amacıyla Karatay Belediyesinin katkılarıyla hazırlanan Memleket Sofrası Projesi kapsamında Gümüşhane’nin geleneksel lezzetlerinden gudu güvecinin yapımı tanıtıldı. Yörede hem evlerde hem de restoranlarda sipariş üzerine hazırlanan bu özel yemek, 2021 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillendi. Geleneksel yöntemlerle hazırlanan güveç kapları ve uzun sürede pişirilmesi, yemeğin kendine özgü aromasını ortaya çıkarıyor.
Gudu Güvecinin Sırrı: Özel Güveç Kapları
Gümüşhane’de gudu güvecinin en önemli özelliklerinden biri, özel olarak hazırlanan güveç kaplarında pişirilmesi. Dağlardan toplanan farklı toprak türlerinin karıştırılmasıyla elde edilen çamur, kadın ustalar tarafından şekillendirilerek güveç haline getiriliyor.
Şekillendirilen güveçler tandırda pişirildikten sonra süt ile yıkanıyor ve güneşte kurumaya bırakılıyor. Yüksek ısıya dayanıklı olan bu kaplar, yemeklerin doğal aromasını koruyarak et ve sebzelerin lezzetini daha da artırıyor.
200 Yıllık Gelenek Yaşatılıyor
Kentte uzun yıllardır güveç satışı yapan esnaf Ersin Gür, güveç yapımında yaş, killi ve kırmızı toprakların kullanıldığını belirtti. Gür, güveç üretiminin tamamen geleneksel yöntemlerle sürdürüldüğünü ifade ederek, bu işte yalnızca kadın ustaların çalıştığını söyledi.
Yaklaşık 200 yıldır devam eden bu gelenek, Gümüşhane mutfağının önemli bir parçası olarak günümüzde de yaşatılmaya devam ediyor.
Gudu Güveci 5 Saatte Pişiyor
Aşçı Turan Şimşek ise gudu güvecinin hazırlanışında kullanılan malzemelerin ve pişirme süresinin lezzet açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. Şimşek, güveçte yapılan yemeklerde farklı bir aroma oluştuğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
Güveçte dana kuşbaşı, domates, patates, soğan, patlıcan, sarımsak, biber, salça ve baharatlarımız var. İçine olmazsa olmaz giren lezzetlerden biri kuyruk yağıdır ve en son dibine de kuzunun döşünden ekliyoruz.”
Hazırlanan yemek fırında yaklaşık 5 saat boyunca kısık ateşte pişirilerek servis ediliyor.
Gudu Güveci Tarifi ve Malzemeleri
Malzemeler (4 kişilik)
| Malzeme | Miktar |
|---|---|
| Kuşbaşı dana eti | 600-700 gram |
| Patates | 1 adet |
| Patlıcan | 1 adet |
| Soğan | 1 adet |
| Sarımsak | 3-5 diş |
| Kuyruk yağı | 1 avuç |
| Kuzu döşü | Birkaç parça |
| Tuz | 1 tatlı kaşığı |
| Karabiber | 1 tatlı kaşığı |
| Pul biber | 1 tatlı kaşığı |
| Su | 1 bardak |
| Tereyağı | 1 yemek kaşığı |
| Ayçiçeği yağı ve salça | Bir miktar |
Yapılışı
-
Patates ve patlıcan iri parçalar halinde doğranır.
-
Doğranmış soğan, biber ve sarımsak eklenir.
-
Tüm sebzeler bir kapta tuz ve baharatlarla harmanlanır.
-
Güvecin dibine yanmayı önlemek için kuzu döşü yerleştirilir.
-
İlk sebze katmanı yerleştirilir ve üzerine dana kuşbaşı eklenir.
-
Bir kat daha sebze eklenir ve en üste doğranmış domatesler dizilir.
-
Tereyağı üzerine gezdirilir.
-
Salça, su ve ayçiçeği yağı karıştırılarak hazırlanan sos güvecin üzerine dökülür.
-
Fırında yaklaşık 5 saat kısık ateşte pişirilir.
