Financial Times’ın aktardığı S&P Global Institute raporu, yükselen doğal gaz, gübre ve dizel maliyetlerinin çiftçileri daha az gübre kullanmaya ya da ekim alanlarını daraltmaya yöneltebileceğini belirtiyor. Aynı dönemde güçlü bir El Niño yaşanması hâlinde kuraklık ve sellerin önemli üretici ülkelerde hasadı azaltabileceği değerlendiriliyor. Bu iki riskin birleşmesi, 2027’de gıda arzını daraltarak fiyatlarda yeni bir yükseliş dalgasına yol açabilir.
Gübre Tedariki Baskı Altında
Dünya ticaretindeki ürenin yaklaşık üçte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Boğazdaki aksaklıklar yalnızca sevkiyatı değil, gübre üretiminde kullanılan doğal gaz ve kükürt gibi ham maddelere erişimi de zorlaştırıyor. Bangladeş’te beş üre fabrikasından dördünün LNG sıkıntısı nedeniyle üretimi durdurduğu bildirildi.
El Niño Riski Büyütüyor
NOAA değerlendirmelerine göre 2027’de deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin en az iki derece üzerine çıkabileceği güçlü bir El Niño senaryosu gündemde. Böyle bir gelişme Asya, Afrika ve Latin Amerika’nın bazı bölgelerinde kuraklıkla selleri artırarak tarımsal üretimi olumsuz etkileyebilir.
Büyük Üreticiler İzleniyor
Raporda Brezilya’da mısır ve soya, Avustralya’da buğday, Hindistan’da buğday, Endonezya ile Malezya’da palm yağı üretimine ilişkin risklere dikkat çekiliyor. Avustralya’nın buğday üretiminin 28 milyon tondan 22 milyon tona gerileyebileceği tahmin ediliyor.
Fiyatlar Üzerinde Yeni Baskı
Enerji ve gübre maliyetlerinin hasat kayıplarıyla birleşmesi, küresel gıda fiyatlarını yukarı taşıyabilir. Bu durum gelişmiş ülkelerde enflasyonu artırırken, ithalata bağımlı düşük gelirli ülkelerde ekonomik ve toplumsal sorunları daha da derinleştirebilir.
