Güney Danimarka Üniversitesi ve Odense Üniversitesi Hastanesi araştırmacıları, tıp dünyasında taşları yerinden oynatacak bir keşfe imza attı. Yıllardır kolon kanseriyle (kolorektal kanser) ilişkisi bilinen ancak neden bazı insanlarda hastalığa yol açtığı çözülemeyen Bacteroides fragilis adlı bakterinin sırrı sonunda çözüldü. Yapılan genetik incelemeler, bu bakterinin içinde saklanan ve bakterinin davranışını tamamen değiştiren gizemli bir virüs türünü ortaya çıkardı. Yaklaşık 900 kişi üzerinde yapılan dev araştırma, bu virüsün varlığının kanser riskini tam iki kat artırdığını kanıtlıyor. Erken teşhiste devrim yaratması beklenen bu bulgu, kanserin "gizli kodunu" deşifre etmiş olabilir.
Bakterinin İçindeki Truva Atı: Bakteriyofajlar
Bilim dünyası uzun süredir şu sorunun yanıtını arıyordu: Çoğu insanın bağırsağında bulunan Bacteroides fragilis bakterisi, neden sadece belirli bireylerde kanseri tetikliyor? Araştırmacılar, bu sorunun cevabını bakterilerin içine yerleşen ve onları enfekte eden "bakteriyofaj" adlı özel virüslerde buldu. Kanser hastalarından alınan örneklerde, bu bakterinin içinde daha önce hiç tanımlanmamış bir virüs dizilimi tespit edildi. Bu virüs, içinde bulunduğu bakteriyi adeta bir biyolojik silaha dönüştürerek bağırsak ortamını kanser oluşumuna elverişli hale getiriyor. Keşfedilen bu yeni virüs türü, bakterinin genetik yapısını manipüle ederek sağlıklı hücrelere saldırı başlatmasına neden oluyor olabilir.
900 Kişilik Dev Veri Seti Sonuçları Kanıtladı
Araştırmanın doğruluğunu test etmek amacıyla Avrupa, Amerika ve Asya kıtalarından gelen yaklaşık 900 kişilik geniş bir veri seti kullanıldı. Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak çarpıcı bir gerçeği ortaya koydu: Kolon kanseri teşhisi konulmuş kişilerin bağırsaklarında bu özel virüse rastlanma oranı, sağlıklı bireylere kıyasla tam iki kat daha fazla. Bilim insanları, virüsün bağırsak mikrobiyotasını bozarak kronik enflamasyona ve dolayısıyla hücre mutasyonlarına zemin hazırladığını düşünüyor. Bu veriler, kanserin sadece genetik veya çevresel faktörlerle değil, aynı zamanda mikrobiyal düzeydeki bu "gizli virüs transferleri" ile de doğrudan bağlantılı olabileceğini gösteriyor.
Dışkı Testiyle Erken Teşhis Dönemi Başlıyor
Bu keşfin en heyecan verici yanı, klinik uygulamalarda sağlayacağı kolaylık. Araştırma ekibinden Dr. Flemming Damgaard, "Kısa vadede, bu virüsün varlığını kontrol ederek yüksek risk altındaki kişileri tespit edip edemeyeceğimizi araştırıyoruz" diyerek yöntemin potansiyeline dikkat çekti. Yapılan ilk analizler, bu virüs dizilimlerinin mevcut kanser vakalarının yaklaşık %40'ını önceden haber verebildiğini gösteriyor. Gelecekte, kolonoskopi gibi invaziv işlemlerden önce yapılacak basit ve hassas bir dışkı testi ile kanser riski çok daha erkenden belirlenebilecek. Bu yöntem, özellikle tarama programlarında devrim yaratarak binlerce hayatın kurtarılmasını sağlayabilir.
