Türkiye'de milyonlarca tüketicinin sofrasından eksik etmediği peynirle ilgili önemli bir düzenleme yürürlüğe girdi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Resmî Gazete'de yayımlanarak peynir üretiminden ambalaj üzerindeki bilgilere kadar birçok alanda yeni kurallar getirdi. Düzenlemeyle birlikte peynir üretiminde bazı protein, yağ ve katkı maddelerinin kullanılması yasaklandı. Ürünlerin etiketlerinde tüketicileri yanıltabilecek belirli ifadelerin kullanılmasına da sınırlama getirildi. Çiğ sütten üretilen peynirlerin olgunlaştırılma süresi, eski kaşar tanımı ve saklama koşulları yeniden düzenlendi. Mevcut işletmelerin yeni şartlara uyum sağlaması için ise 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre tanındı.
Peynir Üretiminde Yeni Kurallar Yürürlüğe Girdi
Tarım ve Orman Bakanlığı, peynir üretimi ve satışına ilişkin kuralları yeniden belirledi.
Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, 2015 yılında hazırlanan düzenlemenin yerini aldı.
Yeni tebliğle peynirin üretiminde kullanılabilecek bileşenler, olgunlaştırma şartları, etiket bilgileri ve satış koşulları yeniden düzenlendi.
Özellikle peynirin içeriğinde süt kaynaklı olmayan bazı maddelerin kullanımına yönelik yasaklar dikkat çekti.
Düzenleme kapsamında üreticilerin belirlenen teknik şartlara uyması, tüketicilere sunulan ürünlerin ise yeni etiketleme kurallarına uygun olması gerekiyor.
Mevcut işletmelere tanınan geçiş süresi nedeniyle uygulamanın bazı hükümlerine uyum için belirli bir takvim öngörülüyor.
Peynir Üretiminde Hangi Maddeler Yasaklandı?
Yeni peynir tebliğinin en önemli başlıklarından biri, üretimde kullanılabilecek bileşenlere getirilen sınırlamalar oldu.
Düzenlemeye göre peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinler, jelatin ve soya ürünleri kullanılamayacak.
Ayrıca süt yağı dışında kalan hayvansal ve bitkisel yağların peynir üretiminde kullanılmasına izin verilmeyecek.
Nişasta ve nişasta bazlı ürünler de yasaklanan bileşenler arasında yer alıyor.
Ancak çeşnili taze peynirlerde kıvamın korunması amacıyla teknolojinin gerektirdiği miktarda nişasta kullanılmasına istisna tanındı.
Bu düzenlemelerle peynirin bileşimine ilişkin kuralların daha açık biçimde belirlenmesi ve ürünlerin tanımlanan özelliklere uygun şekilde üretilmesi amaçlanıyor.
Peynir Etiketlerinde Köy ve Doğal İfadeleri Yasaklandı
Yeni düzenleme, peynir ambalajlarının üzerinde kullanılan bazı tanıtım ifadelerini de doğrudan etkiliyor.
Buna göre peynir etiketlerinde "köy peyniri", "doğal peynir", "geleneksel peynir" ve "çiftlik peyniri" gibi nitelemelere yer verilemeyecek.
Bu ifadelerin ürünün özellikleri hakkında tüketicide farklı bir algı oluşturabileceği değerlendirilerek etiket kullanımına sınırlama getirildi.
Ayrıca peynirlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, ürün adıyla birlikte belirtilecek.
Olgunlaştırılmış peynirlerde üretim tarihi ile olgunlaştırma süresinin de ambalaj üzerinde bulunması gerekecek.
Böylece tüketicilerin satın aldıkları peynirin içeriği ve üretim özellikleri hakkında daha açık bilgiye ulaşması hedefleniyor.
Çiğ Sütten Üretilen Peynirlerde 4 Ay Şartı
Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği kapsamında çiğ sütten üretilen bazı peynirler için olgunlaştırma süresi de yeniden düzenlendi.
Pastörizasyona eşdeğer bir işlem uygulanmamış çiğ veya hafif ısıl işlem görmüş sütten üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirler, en az dört ay olgunlaştırılmadan satışa sunulamayacak.
Bu şart, söz konusu üretim özelliklerini taşıyan peynirleri kapsıyor.
Ayrıca bu ürünlerin ambalajlarında tüketiciyi bilgilendiren özel bir uyarı bulunması gerekecek.
"Çiğ sütten üretilmiştir" ifadesinin ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre büyüklüğünde yazılması zorunlu olacak.
Düzenleme, çiğ süt kullanılarak üretilen peynirlerin tüketiciye hangi koşullarda sunulacağını daha ayrıntılı biçimde belirliyor.
Eski Kaşar Peynirinde 120 Gün Şartı Geldi
Yeni peynir düzenlemesiyle birlikte kaşar peynirlerinin etiketlerinde kullanılan "eski" ibaresine de yeni bir şart getirildi.
Buna göre bir kaşar peynirinin "eski kaşar" olarak adlandırılabilmesi için en az 120 gün olgunlaştırılmış olması gerekecek.
Belirlenen süreden daha kısa süre olgunlaştırılan kaşar peynirlerinde bu ifadenin kullanılmasına izin verilmeyecek.
Üreticilerin olgunlaşma süresini dikkate alarak ürün etiketlerini hazırlaması gerekecek.
Yeni kuralla tüketicilerin eski kaşar olarak satın aldıkları ürünlerde belirli bir olgunlaştırma süresinin karşılanması hedefleniyor.
Olgunlaştırılmış peynirlerin ambalajında üretim tarihi ve olgunlaşma süresinin belirtilmesi de tüketicilerin ürünler arasında karşılaştırma yapmasını kolaylaştıracak.
Farklı Hayvan Sütleriyle Üretilen Peynirlerde Etiket Değişikliği
Yeni tebliğde birden fazla hayvan türüne ait süt kullanılarak üretilen peynirler için de etiketleme kuralları belirlendi.
İnek, koyun, keçi veya farklı süt türlerinin birlikte kullanıldığı ürünlerde, hangi sütlerin bulunduğu ambalaj üzerinde açık şekilde gösterilecek.
Süt türleri, üretimde kullanılan miktarlarına göre sıralanacak.
Böylece tüketiciler peynirin hangi hayvanların sütlerinden üretildiğini ve kullanılan süt türlerinin sıralamasını etiket üzerinden görebilecek.
Bu uygulama, özellikle peynir satın alırken süt türüne dikkat eden tüketiciler açısından önem taşıyor.
Üreticilerin de yeni etiketleme şartlarına göre ambalajlarını düzenlemesi gerekecek.
Peynirlerin Saklama ve Satış Koşulları da Değişti
Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, peynirlerin yalnızca üretim aşamasını değil, depolama ve satış koşullarını da kapsıyor.
Yeni kurallara göre peynirler, muhafaza, taşıma ve satış aşamalarında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulacak.
Ayrıca eritme peynirlerinin dökme olarak satılmasına izin verilmeyecek.
Peynir üretiminde ara ürün niteliğindeki telemenin de doğrudan tüketiciye sunulması yasaklandı.
Bu hükümlerle üretimden tüketiciye ulaşana kadar geçen süreçte ürünlerin belirlenen koşullarda korunması amaçlanıyor.
Peynir satışı yapan işletmelerin soğuk zincir ve ürün sunumuna ilişkin yeni kurallara dikkat etmesi gerekecek.
Peynir Üreticileri İçin Son Tarih 30 Nisan 2027
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte mevcut peynir üreticileri ve ilgili işletmeler için uyum süreci başladı.
Tarım ve Orman Bakanlığının belirlediği takvime göre faaliyet gösteren işletmelerin 30 Nisan 2027 tarihine kadar yeni tebliğ hükümlerine uygun hale gelmesi gerekiyor.
Bu tarihten önce piyasaya arz edilen peynirler, raf ömürleri boyunca satışta kalabilecek.
Ancak yeni kurallara uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirlerinin geçiş süresi sona erdikten sonra piyasada bulundurulmasına izin verilmeyecek.
İşletmelerin üretim yöntemlerini, ambalajlarını ve etiket bilgilerini yeni düzenlemeye uygun hale getirmesi önem taşıyor.
Peynir Alırken Etikette Nelere Dikkat Edilmeli?
Yeni peynir düzenlemesi, tüketicilerin market raflarında karşılaşacağı ürün bilgilerini de değiştirecek.
Peynir satın alırken ürün adı, yağlılık sınıfı, olgunlaşma durumu ve kullanılan süt türlerinin kontrol edilmesi önem taşıyor.
Özellikle çiğ sütten üretilen peynirlerde bulunması gereken uyarılar ile eski kaşar ürünlerinin olgunlaşma süreleri dikkat edilmesi gereken bilgiler arasında yer alıyor.
Yeni kurallar çerçevesinde tüketicilerin ürünü yalnızca ambalaj üzerindeki tanıtım ifadelerine göre değil, içerik ve üretim bilgilerine göre değerlendirmesi kolaylaşacak.
30 Nisan 2027'de tamamlanacak geçiş sürecinin ardından yeni etiketleme ve üretim şartlarının mevcut işletmeler tarafından uygulanması gerekecek.
