ABD’de Et Fiyatları İçin 500 Milyon Dolarlık Hamle
ABD’de hızla yükselen dana eti fiyatları sonrası Trump yönetimi yeni bir destek programını devreye aldı. ABD Tarım Bakanlığı tarafından açıklanan program kapsamında, küçük ve orta ölçekli et işleme tesislerine canlı hayvan alım maliyetlerini karşılamaları için 500 milyon dolara kadar mali destek sağlanacak. Son dönemde sığır varlığının tarihsel olarak düşük seviyelerde seyretmesi, dana eti fiyatlarını artırırken, et işleme sektöründeki maliyet baskısını da büyüttü. Tyson Foods, JBS, Cargill ve National Beef gibi sektörün en büyük oyuncuları ise destek programının dışında bırakıldı.
ABD’de dana eti fiyatları rekor seviyeye çıktı
ABD’de dana eti fiyatlarında yaşanan hızlı yükseliş, hem tüketicileri hem de et işleme sektörünü zorlamaya başladı. Son dönemde “beeflation” olarak adlandırılan fiyat artışları, ülkede gıda enflasyonu tartışmalarının önemli başlıklarından biri haline geldi. Dana eti fiyatlarının rekor seviyelere ulaşmasında düşük sığır varlığı, artan üretim maliyetleri ve piyasa dengesindeki bozulmalar etkili oldu. Bu tablo karşısında Trump yönetimi, özellikle küçük ve orta ölçekli et işleme tesislerinin ayakta kalabilmesi için yeni bir destek mekanizması hazırladı.
Küçük ve orta ölçekli işletmelere 500 milyon dolar destek
ABD Tarım Bakanlığı, SPUR adı verilen destek programıyla küçük ve orta ölçekli et işleme tesislerine 500 milyon dolara kadar mali destek sağlanacağını duyurdu. Programın temel amacı, canlı hayvan alım maliyetleri nedeniyle zorlanan işletmelerin üzerindeki baskıyı hafifletmek olacak. Yetkililere göre küçük mezbahalar mevcut piyasa koşullarında kesilen her büyükbaş hayvan için ortalama 300 dolar zarar ediyor. Bu nedenle destek paketinin, ulusal pazarda hakim konumda olmayan işletmelere nefes aldırması ve et işleme piyasasında daha dengeli bir yapı oluşturması hedefleniyor.
Büyük et şirketleri program dışında bırakıldı
Açıklanan destek programından yalnızca ABD mülkiyetindeki, federal ya da onaylı denetim programları kapsamında faaliyet gösteren ve ulusal pazarda hakim konumda olmayan et işleme şirketleri yararlanabilecek. Tyson Foods, JBS, Cargill ve National Beef gibi sektörün en büyük dört şirketi ise program kapsamına alınmadı. Bu şirketlerin ABD’deki sığır eti işleme kapasitesinin yaklaşık yüzde 85’ini elinde bulundurduğu belirtiliyor. Büyük şirketlerin kapsam dışında tutulması, destek paketinin doğrudan küçük ve orta ölçekli işletmelere yönlendirilmek istendiğini gösteriyor.
Kıyma fiyatında yıllık artış yüzde 12,77 oldu
Et fiyatlarındaki yükseliş tüketici tarafında da net şekilde hissediliyor. St. Louis Merkez Bankası verilerine göre mayıs ayında kıymanın ortalama fiyatı pound başına 6,745 dolara yükseldi. Bu rakam, yıllık bazda yüzde 12,77’lik artış anlamına geliyor. Dana eti fiyatlarındaki yükseliş, market raflarından restoran menülerine kadar geniş bir alanda maliyetleri artırıyor. Öte yandan ABD Adalet Bakanlığı’nın, ülkedeki en büyük et işleme şirketleri hakkında fiyat oluşumlarına ilişkin cezai soruşturma yürüttüğü de bildirildi.
Barbekü maliyeti de tüm zamanların zirvesinde
Artan dana eti fiyatları, ABD’de 4 Temmuz kutlamalarının maliyetini de yukarı çekti. ABD Çiftlik Bürosu verilerine göre, 10 kişilik bir barbekünün ortalama maliyeti bu yıl 73,82 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Bu artışta dana eti fiyatlarının yanı sıra akaryakıt maliyetlerindeki yükseliş de etkili oldu. Buna rağmen uzmanlar, tüketicilerin biftek ve hamburger gibi kırmızı et ürünlerine olan talebinin güçlü kaldığını belirtiyor. Restoran tarafında ise Arjantin ve Brezilya’dan artan ithalat sayesinde bazı premium et ürünlerinde fiyat düşüşleri yaşandığı ifade ediliyor.
