Türkiye’deki yeme-içme sektöründe uzun süredir tartışma konusu olan ve tüketicilerin tepkisini çeken kuver, servis ve masa ücreti uygulamaları Ticaret Bakanlığı’nın müdahalesiyle resmen sona erdi. Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik uyarınca, işletmeler artık menüde yer almayan veya tüketicinin talep etmediği hiçbir yan hizmet için ek bedel talep edemeyecek. Özellikle "aperatif" adı altında masaya izinsiz getirilen ürünlerin ücretlendirilmesi bu düzenleme ile yasaklanmış oldu. Tüketiciler artık yalnızca fiilen sipariş ettikleri yemek ve içeceklerin bedelini ödemekle yükümlü tutulacak.
Gönüllü Bahşiş Sistemi POS Cihazlarına Taşındı
Zorunlu servis bedellerinin kaldırılmasının ardından sektörde "gönüllü bahşiş" modeli hızla yaygınlaşmaya başladı. Yurtdışındaki uygulamalara benzer şekilde, artık ödeme esnasında POS cihazları üzerinden bahşiş bırakılabilecek. Müşteriler, ödeme ekranında %8, %10 veya %15 gibi oranlardan birini seçerek veya tamamen kendi belirledikleri bir tutarı ekleyerek personeli ödüllendirebilecek. Bu sistemin en büyük avantajı, bahşişlerin kayıt altına alınması ve vergilendirilerek çalışanlara yasal güvence altında ulaştırılmasıdır. Müşteriler, dayatma yerine kendi takdirlerine bırakılan bu yeni modeli şimdiden daha fazla benimsemiş görünüyor.
Kurallara Uymayan İşletmelere Ağır Para Cezası
Yeni düzenleme sadece kuralları belirlemekle kalmıyor, aynı zamanda ihlaller için çok ciddi yaptırımlar öngörüyor. Yönetmeliğe aykırı hareket eden, fişin sonuna gizlice servis bedeli ekleyen veya "masa ücreti" adı altında ek ödeme talep eden işletmeler sıkı takibe alınacak. Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, bu yasaklara uymayan kafelere ve restoranlara 1 milyon 439 bin liraya kadar ulaşan idari para cezaları kesilebilecek. Bu hamleyle hem haksız kazancın önüne geçilmesi hem de tüketici haklarının korunması hedefleniyor.
Tüketici Hakları ve Şeffaf Fiyatlandırma
Eski sistemde işletmeler, fiyat listelerinde belirtmek kaydıyla %30'lara varan servis ücretleri ekleyebiliyor ve bu tutarlar genellikle işletme geliri olarak kaydediliyordu. Yeni dönemde ise şeffaflık ön planda olacak. Tüketicinin onayı olmadan masaya konulan hiçbir ürün için bedel istenemeyeceği gibi, tüm ek ödemeler tamamen gönüllülük esasına dayalı kalacak. Bakanlık, tüketicilerin sadece kendi isteklerine bağlı ödemeler yapabileceğini ve bunun bir zorunluluk haline getirilemeyeceğinin altını çizdi. Bu sayede restoran ve kafelerde "hesap sürprizi" dönemi tamamen kapanmış oldu.
