Türkiye’de uzun süredir tartışılan süresiz nafaka konusunda önemli bir hukuki gelişme yaşandı. Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan ve boşanma sonrası yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” talep edilmesine imkan sağlayan ibarenin iptaline karar verdi. Resmi Gazete’de yayımlanan karar hemen uygulanmayacak. Oluşabilecek yasal boşluğun önüne geçilmesi amacıyla 9 aylık geçiş süresi tanındı. Buna göre iptal hükmü 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu süre içerisinde nafakanın süresi ve hangi şartlarda devam edeceğine ilişkin yeni yasal çerçevenin belirlenmesi bekleniyor.
AYM “süresiz olarak” ibaresini iptal etti
Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemede yer alan “süresiz olarak” ifadesini iptal etti.
Kararla birlikte nafaka süresinin her olayın kendi koşulları dikkate alınarak değerlendirilmesine yönelik yeni bir hukuki düzenleme ihtiyacı ortaya çıktı.
Mahkeme kararında, hangi durumlarda uzun süreli veya ömür boyu nafakaya hükmedilebileceğine ilişkin esasların kanunda açık şekilde belirlenmesi gerektiğine dikkat çekildi.
Karar hemen yürürlüğe girmeyecek
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı Resmi Gazete’de yayımlanmasına rağmen uygulama hemen değişmeyecek.
Mahkeme, mevcut düzenlemenin bir anda ortadan kalkmasının yasal boşluk oluşturabileceğini değerlendirerek 9 aylık süre tanıdı.
Bu takvime göre iptal kararı 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Geçiş döneminde mevcut hüküm uygulanmaya devam edecek.
Gözler TBMM’nin yapacağı yeni düzenlemede
Verilen 9 aylık sürede yoksulluk nafakasına ilişkin yeni yasal çerçevenin belirlenmesi bekleniyor.
Yeni düzenlemede nafakanın hangi sürelerle bağlanabileceği, hangi durumlarda devam edeceği ve özel şartlarda nasıl değerlendirileceği gibi başlıkların ele alınması gündemde olacak.
Anayasa Mahkemesi’nin kararıyla birlikte süresiz nafakanın mevcut şekli sona ererken, bundan sonraki sistemin nasıl işleyeceği yapılacak yeni düzenlemeyle netleşecek.
Mevcut sistemde nafaka hangi durumlarda kaldırılıyor?
Bugünkü uygulamada yoksulluk nafakası belirli şartların ortaya çıkması halinde sona erebiliyor.
Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi durumunda ödeme sona ererken, evlenmeden başka biriyle evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi durumlarında da mahkeme kararıyla nafakanın kaldırılması mümkün olabiliyor.
Bu şartlar gerçekleşmediği sürece mevcut sistemde nafaka uzun yıllar devam edebiliyor.
Süresiz nafaka uygulaması 1988’de başlamıştı
Türkiye’de boşanma sonrası yoksulluk nafakasında daha önce bulunan 1 yıllık üst sınır, 1988 yılında yapılan düzenlemeyle kaldırıldı.
10 Aralık 1988 tarihinde yayımlanan 3444 sayılı Kanun ile eski Medeni Kanun’daki düzenleme değiştirilerek süresiz nafaka talebinin önü açıldı.
2002 yılında yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde de bu sistem korundu. Anayasa Mahkemesi’nin son kararıyla yaklaşık 38 yıldır uygulanan düzenlemede önemli bir değişiklik süreci başlamış oldu.
30 Haziran 2027 tarihi kritik olacak
Süresiz nafaka düzenlemesine ilişkin asıl değişiklik 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.
Bu tarihe kadar yapılacak yeni düzenleme, boşanma sonrası yoksulluk nafakasının hangi esaslara göre ve ne kadar süreyle ödeneceğini belirleyecek.
Bu nedenle önümüzdeki 9 aylık süreç, hem nafaka alanlar hem de nafaka ödeyenler açısından yeni sistemin şekilleneceği kritik dönem olacak.
