İstanbul başta olmak üzere Türkiye genelindeki ticari taksilerde on yıllardır süregelen "basit usul" vergilendirme sistemi bugün itibarıyla tarihe karıştı. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yeni düzenlemesiyle birlikte taksi esnafı artık "gerçek usulde" vergilendirilecek ve her yolculuk sonunda otomatik fiş kesilmesi zorunlu hale gelecek. Yolcuların seyahat bitiminde fiş almadan araçtan ayrılması durumunda idari para cezası ile karşı karşıya kalabileceği bildirildi. Sektörde kartlı ödemeyi zorunlu kılan ve harici POS cihazlarını devre dışı bırakan bu hamle, kayıt dışı kazancın önüne geçmeyi hedeflerken plaka sahiplerini de yeni bir mali yükümlülük altına sokuyor.
Taksi Mali Cihazı ve GPS Takibi Başladı
Yeni dönemle birlikte taksimetreler artık sadece mesafe ölçen birer araç olmaktan çıkıyor. "Taksi Mali Cihazı" ile entegre edilen yeni sistemde, taksimetre açıldığı andan itibaren GPS verileri üzerinden konum, rota ve zaman damgası anlık olarak kaydedilecek. Bu sayede hem yolculuğun güzergahı denetim altında tutulacak hem de manuel müdahale imkanı ortadan kalkacak. Yeni plaka alanlar ve cihazını yenileyenler için zorunluluk hemen başlarken, mevcut plaka sahiplerine cihazlarını uyumlu hale getirmeleri için 1 Eylül 2026 tarihine kadar geçiş süresi tanındı.
Plaka Sahipleri İçin %45 Vergi Yükü
Uzun yıllar boyunca düşük vergilerle işletilen taksi plakaları, gerçek usule geçişle birlikte ciddi bir maliyet artışıyla sarsıldı. Yeni düzenleme kapsamında plaka sahiplerinin kazançlarının yaklaşık %45’ini vergi olarak ödemesi öngörülüyor. Geçmişte bir taksi plakasının değeri İstanbul’un lüks semtlerinde birkaç daire satın almaya yetebilirken, günümüzde ortalama bir semtte tek bir daireye ancak yetecek seviyeye geriledi. 10 milyon lira bandında seyreden plaka fiyatlarının, vergi yükü ve satış masrafları eklendiğinde net olarak 8 milyon lira seviyelerine düştüğü belirtiliyor.
Yolcular İçin Fiş Almak Artık Zorunlu
Sistemin en çok konuşulan maddelerinden biri de yolculara getirilen sorumluluk oldu. Seyahatin sonunda Taksi Mali Cihazı tarafından otomatik olarak üretilen e-belge veya fişin talep edilmesi yasal bir zorunluluk haline getirildi. Denetimlerde fişsiz yakalanan yolculara cezai işlem uygulanacak. Esnaf cephesinde ise akaryakıt, bakım, tamir ve lastik gibi giderler vergiden düşülebilecek olsa da, şoförlerin SGK primleri ve kiracı-mal sahibi arasındaki vergi paylaşımı gibi konularda belirsizlikler sürüyor. Özellikle korsan kiralama yöntemleriyle işletilen plakalarda vergi muhatabının kim olacağı ise henüz netleşmiş değil.
