Tirebolu Civil Köyü Derneği Başkanı Recep Karakoç, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin fındık alımlarında uyguladığı randevu sistemine ilişkin eleştirilerde bulundu. Özellikle bir tonun altında ürünü bulunan üreticilere tek randevu hakkı verildiğini savunan Karakoç, ilk teslimatta ürününün tamamını veremeyen veya numunede yüksek çürük oranı nedeniyle geri çevrilen üreticilerin yeniden randevu alabilmesi gerektiğini söyledi. Mevcut uygulamanın üreticiyi serbest piyasada tüccara yönelmek zorunda bıraktığını öne süren Karakoç, “Bizim istediğimiz ayrıcalık değil, hakkaniyettir” dedi.
“İlk numunede ret alan üreticiye ikinci şans verilmeli”
Karakoç, TMO’ya teslim edilen fındığın ilk numunesinde yüksek çürük oranı çıkması halinde üreticinin geri çevrildiğini belirterek, ürününü ayıklayan çiftçiye yeniden teslim hakkı verilmesi gerektiğini savundu.
“Fındığın çürüğü, çarığı elle seçilir. Bunun başka bir usulü yoktur” diyen Karakoç, üreticinin fındığını yeniden seçip temizledikten sonra TMO’ya tekrar götürebilmesinin önünün açılması gerektiğini söyledi.
Karakoç, mevcut sistemde ikinci randevu hakkının verilmediğini ileri sürerek uygulamanın değiştirilmesi çağrısında bulundu.
“900 kilo fındığı olan üretici kalan ürünü teslim edemiyor”
Bir tonun altında ürünü bulunan çiftçilere yönelik randevu sistemini de eleştiren Karakoç, örnek üzerinden yaşandığını savunduğu sorunu anlattı.
Karakoç, “Üreticinin toplam 900 kilogram fındık verme hakkı olduğunu düşünelim. Hava şartları veya başka bir nedenle ilk randevusunda 400 kilogram fındık verebildi. Geri kalan 500 kilogram için sistem bir daha randevu vermiyor” ifadelerini kullandı.
İlk teslimatta ürünün tamamının verilememesi halinde üreticinin kalan fındığı için yeniden randevu alamadığını savunan Karakoç, bu uygulamanın çiftçiyi zor durumda bıraktığını söyledi.
“Fındığın çürüğü, çarığı ayıklanır”
Karakoç, özellikle numunede çürük oranı nedeniyle teslimatı kabul edilmeyen üreticilere yeni bir hak tanınması gerektiğini ifade etti.
Üreticinin fındığını yeniden ayıklayıp uygun hale getirebileceğini belirten Karakoç, “Vatandaş çürük gelen fındığını yeniden seçer, temizler ve kalan ürününü teslim etmek ister. Bunun için yeniden randevu alabilmelidir” dedi.
TMO yetkilileriyle konu hakkında uzun görüşmeler yaptığını söyleyen Karakoç, sistemde üretici lehine düzenleme yapılmasını istedi.
“Üretici tüccara mahkûm ediliyor”
TMO’ya ürününü teslim edemeyen üreticinin serbest piyasaya yönelmek zorunda kaldığını savunan Karakoç, bunun çiftçinin pazarlık gücünü azalttığını ileri sürdü.
Karakoç, “Gidin tüccara verin” yaklaşımının çözüm olmadığını belirterek, devletin alım sistemindeki uygulamaların tüccarın elini güçlendirdiğini iddia etti.
Üreticinin TMO’ya ürününü verememesi halinde alternatifinin daraldığını savunan Karakoç, çiftçinin satış konusunda daha zayıf bir konuma düştüğünü ifade etti.
“Asıl sorun neden tüccara mecbur kalındığı”
Karakoç, Bakanlık görevlilerinin tüccarların neden düşük fiyata fındık aldığını araştırmak için sahada inceleme yaptığını ve fotoğraf çektiğini belirtti.
Ancak asıl araştırılması gereken konunun üreticinin neden tüccara yönelmek zorunda kaldığı olduğunu savundu.
Karakoç, TMO’nun randevu sisteminde üreticiye ikinci bir hak tanınmasının hem mağduriyetleri azaltacağını hem de çiftçinin ürününü kamu alım sistemine teslim edebilmesini kolaylaştıracağını ifade etti.
“Bizim istediğimiz ayrıcalık değil, hakkaniyet”
Recep Karakoç, TMO’nun mevcut uygulamasında değişiklik yapılması çağrısını yineleyerek, ilk randevusunda ürününü tamamen teslim edemeyen veya numuneden geri dönen üreticilere ikinci kez randevu verilmesini istedi.
Karakoç, “Fındığın çürüğü, çarığı ayıklanır. Üreticiye ürününü düzeltme ve yeniden teslim etme hakkı verilmelidir. Bizim istediğimiz ayrıcalık değil, hakkaniyettir” ifadelerini kullandı.
