Trabzon’un yerel değerlerinin korunması ve gastronomi turizminin geliştirilmesi amacıyla coğrafi işaret çalışmalarına hız verildi. Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Erkut Çelebi, kentte 10’u gastronomi alanında olmak üzere toplam 17 coğrafi işaretli ürün bulunduğunu açıkladı. Çelebi, başvurusu tamamlanan Köprübaşı şimşir kaşığı, Trabzon simidi ve Akçaabat un helvasının da yakın zamanda tescillenmesini beklediklerini söyledi. Gelecek yıl Aho peyniri, Trabzon kıymalı pidesi, Karadeniz hamsisi ve tomara tavasının da aralarında bulunduğu çok sayıda ürün için başvuru yapılması planlanıyor. TTSO’nun hedefi ise her ilçenin en az iki coğrafi işaretli ürüne sahip olması ve Trabzon’daki toplam sayının kısa sürede 50’ye ulaşması.
Trabzon’da 17 ürün coğrafi işaretle tescillendi
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Erkut Çelebi ile Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Akif Şen bir araya geldi.
Görüşmede Trabzon’un coğrafi işaretli ürünleri ve yeni başvuru çalışmaları ele alındı.
Çelebi’nin verdiği bilgilere göre kentte bugün itibarıyla 17 coğrafi işaretli ürün bulunuyor. Bunların 10’unu gastronomi ürünleri oluşturuyor.
Trabzon’un yerel ürünlerinin daha fazla tescillenmesi amacıyla farklı kurumların iş birliğinde çalışmaların sürdürüldüğü belirtildi.
Akçaabat köftesinden Hamsiköy sütlacına tescilli ürünler
Trabzon’un daha önce coğrafi işaretle tescillenen değerleri arasında farklı ilçelerden çok sayıda ürün bulunuyor.
TTSO Başkanı Erkut Çelebi’nin verdiği örneklere göre tescilli ürünlerden bazıları şöyle:
- Akçaabat köftesi
- Arsin foşa fındığı
- Çarşıbaşı keşanı
- Hamsiköy sütlacı
- Sürmene bıçağı
- Tonya tereyağı
- Trabzon dondurması
- Trabzon kazaziyesi
- Vakfıkebir kara kilidi
- Yomra elması
Bu ürünler, Trabzon’un hem gastronomi hem de geleneksel üretim kültürünün coğrafi işaret kapsamındaki önemli değerleri arasında bulunuyor.
Trabzon simidi için tescil beklentisi
Trabzon’un coğrafi işaretli ürün sayısının artırılması için yapılan yeni başvurularda da süreç devam ediyor.
Erkut Çelebi, Köprübaşı şimşir kaşığı, Trabzon simidi ve Akçaabat un helvası için başvuruların tamamlandığını açıkladı.
Çelebi, bu üç ürünün yakın zamanda coğrafi işaretle tescillenmesini beklediklerini ifade etti.
Söz konusu ürünlerin tescil edilmesi halinde Trabzon’un coğrafi işaretli ürün listesine hem gastronomi hem de geleneksel el sanatları alanından yeni değerler eklenmiş olacak.
Gelecek yıl yeni coğrafi işaret başvuruları yapılacak
Trabzon’da tescil süreci yalnızca mevcut başvurularla sınırlı kalmayacak.
Çelebi, farklı kurumların gelecek yıl çok sayıda yeni ürün için coğrafi işaret başvurusu yapacağını söyledi.
Başvuru yapılması planlanan ürünler arasında Aho peyniri, Akçaabat haşlaması, Akçaabat kabaklı mısır ekmeği, Akçaabat sulfanı, Akçaabat güz fasulyesi ve Akçaabat ekşi tarhanası bulunuyor.
Trabzon sarı kurabiyesi, Karadeniz hamsisi, Sürmene tenekede mısır ekmeği, Trabzon kıymalı pidesi ve tomara tavası da başvuru hazırlığı yapılan ürünler arasında sıralandı.
Trabzon kıymalı pidesi de listeye giriyor
Yeni coğrafi işaret çalışmalarında gastronomi değerlerinin ağırlığı dikkat çekiyor.
Trabzon kıymalı pidesi de gelecek yıl coğrafi işaret başvurusu yapılması planlanan ürünler arasında yer alıyor.
Bunun yanında Karadeniz hamsisi, Aho peyniri, tomara tavası ve farklı Akçaabat ürünleri için de çalışma yürütülüyor.
TTSO Başkanı Çelebi, başvuru sürecinde bulunan ürünlerin büyük bölümünün Trabzon’un gastronomi kültürünü temsil ettiğine dikkat çekti.
Bu nedenle coğrafi işaret çalışmalarının kentin gastronomi turizmi hedefleriyle birlikte ele alındığı belirtiliyor.
Trabzon için UNESCO Gastronomi Şehri hedefi
Trabzon’un gastronomi alanındaki hedeflerinden biri de UNESCO Gastronomi Şehri olmak.
Erkut Çelebi, Trabzon Valiliği, Büyükşehir Belediyesi, TTSO ve diğer kurumların kentin bir gastronomi turizmi merkezi haline gelmesi için çalışma yürüttüğünü ifade etti.
Çelebi, “UNESCO Gastronomi Şehri hedefimiz var” diyerek coğrafi işaretli ürün sayısındaki artışın bu süreçte önemli olduğunu vurguladı.
Gastronomi turizminin turizm çeşitleri arasında giderek daha önemli bir noktaya geldiğini belirten Çelebi, Trabzon’un yerel mutfak değerlerinin daha güçlü şekilde tanıtılmasını istediklerini söyledi.
Her ilçeye en az iki coğrafi işaretli ürün hedefi
Trabzon’daki yeni çalışmanın önemli ayaklarından biri, coğrafi işaretli ürünü bulunmayan ilçelerin de sürece dahil edilmesi olacak.
TTSO, bu ilçelere destek vermek amacıyla Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı ile yeni bir proje başlattı.
Erkut Çelebi, hedeflerinin Trabzon’daki her ilçenin en az iki coğrafi işaretli ürüne sahip olması olduğunu açıkladı.
Böylece coğrafi işaret çalışmalarının yalnızca belirli ilçelerde yoğunlaşması yerine Trabzon genelindeki yerel değerlerin tespit edilmesi ve tescil sürecine taşınması amaçlanıyor.
Trabzon’un coğrafi işaret sayısında hedef 50
TTSO’nun ortaya koyduğu en dikkat çekici hedef ise toplam coğrafi işaretli ürün sayısını 50’ye çıkarmak.
Kentte bugün 17 tescilli ürün bulunduğunu belirten Çelebi, devam eden ve planlanan başvurularla bu rakamın kısa sürede yükseltilmesini amaçladıklarını söyledi.
“Hedefimiz her ilçemizin en az iki coğrafi işaretli ürüne sahip olması ve ilimizin coğrafi işaret sayısını kısa sürede 50’ye çıkarmaktır” diyen Çelebi, yeni projenin bu hedef doğrultusunda yürütüleceğini ifade etti.
Gastronomi turizmi için yerel ürünler öne çıkarılacak
Coğrafi işaret başvuru sürecinde yer alan ürünlerin önemli bölümünü yöresel yemekler ve gıda ürünleri oluşturuyor.
Bu nedenle çalışma, yerel ürünlerin tescillenmesinin yanı sıra Trabzon’un gastronomi turizmindeki konumunun güçlendirilmesine yönelik bir adım olarak da değerlendiriliyor.
Akçaabat’tan Sürmene’ye, Köprübaşı’ndan Trabzon merkezine kadar farklı bölgelerin kendine özgü ürünlerinin tescillenmesi hedefleniyor.
Kaynakta yeni başvuruların tamamlanma veya tescil tarihleriyle ilgili kesin bir takvim paylaşılmadı.
Doç. Dr. Şen’den Trabzon mutfağına destek mesajı
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Akif Şen de Trabzon mutfağının tanıtımına ilişkin değerlendirmede bulundu.
Şen, Trabzon’un çok zengin ve değerli bir mutfak kültürüne sahip olduğunu belirterek, bu kültürün tanıtılması için elinden gelen desteği vermeye devam edeceğini ifade etti.
Coğrafi işaret çalışmalarının ilerlemesiyle Trabzon’un geleneksel ürünlerinin daha geniş bir listeyle tescil altına alınması hedefleniyor.




