COVID-19 pandemisinin ardından küresel ölçekte bulaşıcı hastalıklara karşı bir rehavet gözlense de uzmanlar, özellikle 2026 itibariyle bazı virüslerin halk sağlığı için ciddi tehditler oluşturabileceği uyarısında bulunuyor. University of Virginia’dan enfeksiyon hastalıkları uzmanı Patrick Jackson, virüslerin yayılmasını hızlandıran faktörlerin başında iklim değişikliği, yoğun nüfus artışı ve artan uluslararası seyahat geldiğini belirtiyor.
Uzmanlara göre üç virüs 2026 yılında küresel sağlık gündeminin merkezine oturabilir: H5N1 kuş gribi, mpox ve Oropouche virüsü. İşte bu virüslerin neden yakından izlenmesi gerektiği...
H5N1 Kuş Gribi: Sessiz Tehlike Mi?
H5N1, uzun süredir hayvanlar arasında dolaşan ancak insanlar arasında kalıcı bulaş göstermemiş bir virüs olarak biliniyor. Özellikle son yıllarda kuşlar ve memeliler arasında artan bulaş, virüsün evrim geçirerek insandan insana bulaşma potansiyeli taşıyabileceğine işaret ediyor.
Bugüne dek H5N1 ile insanlar arasında yaygın bir enfeksiyon görülmedi. Ancak mutasyon ihtimali ve yüksek ölüm oranı riski nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü ve yerel sağlık otoriteleri bu virüsü dikkatle izlemeye devam ediyor.
Mpox (Maymun Çiçeği): Bölgesel Salgından Küresel Risk
Eskiden “maymun çiçeği” olarak bilinen mpox virüsü, 2022 yılında Afrika sınırlarının dışına çıkarak Avrupa, ABD ve Asya dahil birçok ülkede vakalara neden oldu. Her ne kadar 2023 ve 2024 yıllarında vaka sayıları düşüş gösterse de yeni varyantlar özellikle Orta Afrika kaynaklı olarak ortaya çıkmaya başladı.
Mpox hastalığı, yüksek ateş, yaygın döküntü ve ağrı ile seyrediyor. Hastalığın yayılmasını sınırlayan aşılar mevcut, ancak henüz özel bir tedavi geliştirilmiş değil. 2026 yılında da bu virüsün yeniden yaygınlaşabileceği düşünülüyor.
Oropouche Virüsü: Sessiz ve Derinden
Oropouche virüsü, halk arasında fazla bilinmese de uzmanlara göre geleceğin salgın tehdidi olabilir. İlk kez 1950’lerde tanımlanan bu virüs, sivrisinek benzeri küçük böcekler aracılığıyla bulaşıyor. Baş ağrısı, ateş ve kas ağrısı gibi belirtilerle başlayan hastalık bazı durumlarda sinir sistemi üzerinde etkili olabiliyor.
Özellikle 2024’te Brezilya’da ölüm vakalarının görülmesi, virüsün mikrosefali gibi ciddi doğumsal sorunlara yol açabileceği endişesini artırdı. Oropouche için hâlen onaylı bir aşı ya da tedavi bulunmuyor. 2026 başında Dünya Sağlık Örgütü bu virüsü “öncelikli araştırma alanı” ilan etti.
Diğer Salgın Riski Taşıyan Virüsler
H5N1, mpox ve Oropouche öne çıkan üç örnek olsa da uzmanlar, diğer bazı patojenlerin de yakından takip edilmesi gerektiğini belirtiyor. Bunlar arasında:
Chikungunya: Sivrisinek kaynaklı vakalarda artış var.
Nipah virüsü: Yüksek ölüm oranına sahip ve yarasalarla ilişkili.
Kızamık: Düşen aşılama oranlarıyla yeniden yükselişe geçti.
Tüm bu etkenler, küresel sağlık otoritelerinin izleme sistemlerini güçlendirmesini, halkın ise kişisel hijyen ve bağışıklık konusunda dikkatli olmasını gerekli kılıyor.
