Vatandaşlık Maaşı Netleşiyor: Gelir Sınırı 9 Bin 358 TL
Kamuoyunda bir süredir tartışılan vatandaşlık maaşı düzenlemesinde ayrıntılar netleşmeye başladı. “Vatandaşlık geliri” adıyla hazırlanan yeni sosyal destek modelinde, hane geliri asgari ücretin üçte birinin altında kalan ailelere düzenli ödeme yapılması planlanıyor. Buna göre aylık toplam geliri 9 bin–9 bin 358 TL seviyesinin altında olan haneler destek kapsamına alınacak. Geliri bu tutarın üzerinde olan aileler ise uygulamadan yararlanamayacak. Çalışma kapsamında kira, fatura ve çocuk yardımlarını içeren bir ödeme modeli üzerinde durulurken, destek tutarının üst sınırı da asgari ücret üzerinden hesaplanacak.
Vatandaşlık Maaşı İçin Gelir Sınırı Nasıl Belirlendi?
Hazırlanan taslağa göre vatandaşlık maaşı yalnızca belirli bir gelir eşiğinin altında kalan hanelere verilecek. Bu eşik, asgari ücretin üçte biri olarak hesaplandı. Mevcut verilere göre bu tutar 9 bin ile 9 bin 358 TL aralığına karşılık geliyor. Gelir hesabı yapılırken hanedeki tüm bireylerin kazançları dikkate alınacak.
Yetkililer, uygulamanın mutlak yoksulluk sınırında bulunan aileleri hedeflediğini belirtiyor. Amaç, düzenli geliri olmayan ya da geliri temel ihtiyaçları karşılamaya yetmeyen hanelere doğrudan katkı sağlamak. Vatandaşlık maaşı modelinde gelir tespiti sıkı kriterlere bağlanacak ve belirlenen sınırın üzerinde geliri olanlar sistem dışında kalacak.
Destek Tutarı En Fazla 5 Bin 615 TL Olacak
Çalışmaya ilişkin senaryolarda, vatandaşlık maaşı kapsamında yapılacak ödemelerin asgari ücretin yüzde 20’sini aşmaması öngörülüyor. Bu oran mevcut asgari ücret üzerinden hesaplandığında aylık en fazla 5 bin 615 TL’ye denk geliyor. Bu tutar, kira, fatura ve çocuk yardımı gibi kalemleri kapsayacak şekilde planlanıyor.
Alternatif senaryolarda ise destek oranının asgari ücretin yüzde 17’si ya da yüzde 15’i seviyesinde belirlenmesi gündemde. En üst senaryonun hayata geçmesi halinde, gelir seviyesi düşük bir haneye aylık 5 bin 615 TL’ye kadar katkı sağlanmış olacak. Bu düzenlemenin, özellikle sabit geliri olmayan ya da düzensiz çalışan aileler için önemli bir destek mekanizması oluşturması bekleniyor.
Başvurular Dijital Sistem Üzerinden Alınacak
Vatandaşlık maaşı başvurularının tamamen çevrim içi yapılması planlanıyor. Gelir tespitinde klasik hane ziyaretleri yerine dijital denetim sistemi kullanılacak. SGK kayıtları, Gelir İdaresi verileri, banka hesap hareketleri ve tapu bilgileri tek bir dijital platform üzerinden kontrol edilecek.
Başvuru yapacak hanelerin bu ortak sisteme kayıtlı olması zorunlu olacak. Programa kabul edilen ailelerin gelir durumu ise aylık olarak izlenecek. Böylece gelir seviyesinde artış olması halinde destek kesilebilecek. Uygulamanın yürürlüğe girebilmesi için gerekli yasal altyapıyı oluşturacak kanun teklifinin hazırlanması bekleniyor.
