Çoruh Havzasında Üretilen Türk Somonu Dünyaya Açılıyor
Çoruh Havzası’nda yetiştirilen somonlar Türkiye’nin farklı illerine ve dünya pazarlarına gönderiliyor. Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ardından eşiyle birlikte Rize’ye dönen Su Ürünleri Mühendisi Eray Şeker de Deriner Barajı’nda yıllık 500 ton kapasiteli alabalık ve Türk somonu üretim tesisi kurdu. İlk hasadını 2024 yılında gerçekleştiren tesiste üçüncü hasat sürerken, üretilen somonların büyük bölümü yurt dışına ihraç ediliyor.
Deprem Sonrası Hayatı Tamamen Değişti
Kahramanmaraş’ta yaşadığı deprem felaketinin ardından memleketi Rize’ye dönen Eray Şeker, o gece yaşadıklarının hayatındaki bütün planları değiştirdiğini söyledi. Deprem sırasında eşi ve çocuklarıyla büyük korku yaşadığını anlatan Şeker, ailesini alarak Rize’ye geldiğini ve Kahramanmaraş’a yeniden dönmek istemediğini belirtti.
Su ürünleri mühendisliğini severek seçtiğini ifade eden Şeker, kuluçkahane, yetiştiricilik ve paketleme tesislerinde görev yaptığını söyledi. Balık hastalıkları uzmanı olduğunu belirten Şeker, meslek hayatı boyunca balık üretiminin hemen her aşamasında çalıştığını dile getirdi.
Deriner Barajı’nda 500 Tonluk Tesis Kurdu
Eray Şeker’in Artvin’deki yatırım süreci, devlet tarafından barajlarda yapılan yer tahsisi kurasına katılmasıyla başladı. Firma adına yapılan başvurunun ardından Deriner Barajı’nda üretim alanı tahsis edildi.
Depremden sonra bölgeye gelerek tesis çalışmalarını başlatan Şeker, alabalık ve Türk somonu üretim merkezini 2023 yılında kurdu. İlk hasadın 2024 yılında yapıldığını belirten Şeker, Deriner Barajı’nda ilk hasadı gerçekleştiren firma olduklarını söyledi. Yıllık 500 ton üretim kapasitesine sahip tesiste üçüncü hasat dönemi devam ediyor.
Türk Somonlarının Büyük Bölümü İhraç Ediliyor
Çoruh Havzası’ndaki kafeslerde yetiştirilen Türk somonları, diğer illerin yanı sıra dünyanın farklı ülkelerine gönderiliyor. Deriner Barajı başta olmak üzere Artvin’deki baraj göllerinde üretimin her geçen yıl arttığı belirtiliyor.
Eray Şeker, sektörde üretilen Türk somonlarının büyük bölümünün yurt dışına ihraç edildiğini ve ülkeye önemli miktarda döviz kazandırıldığını ifade etti. Türk somonuna uluslararası pazarlarda yoğun ilgi gösterildiğini belirten Şeker, izlenebilir üretim sistemleri ve kullanılan teknolojiler sayesinde kaliteli ürünler yetiştirildiğini söyledi.
Çoruh Vadisi Üretim İçin Elverişli Şartlar Sunuyor
Deriner Barajı’nın üreticilere önemli avantajlar sağladığını belirten Şeker, denizlerde su sıcaklığı yükseldiğinde hasadın zorunlu hale gelebildiğini ancak baraj göllerinde aynı durumun yaşanmadığını söyledi.
Balıkların istenilen büyüklüğe ulaşması ve piyasa koşullarının uygun olması halinde yılın 12 ayında hasat yapılabildiğini ifade eden Şeker, Çoruh Vadisi’nin Türk somonu yetiştiriciliği için gerekli su şartlarına sahip olduğunu kaydetti. Bölgedeki en önemli zorluğun sarp arazi yapısı ve heyelan riski olduğunu belirten Şeker, üretim açısından bugüne kadar herhangi bir sorun yaşamadıklarını dile getirdi.
Artvin’e İşleme ve Paketleme Tesisi Hedefi
Eray Şeker, Türk somonunun Artvin’de yetiştirilmesine rağmen işlenmek ve paketlenmek üzere başka illere gönderildiğini söyledi. İhracat kayıtlarının da ürünlerin gönderildiği illerde yapıldığını belirten Şeker, oluşan katma değerin Artvin’de kalmasını istediklerini ifade etti.
Artvin’e bir işleme ve paketleme tesisi kazandırılmasının en büyük hedefleri olduğunu vurgulayan Şeker, “Balığı Artvin’de üretiyoruz ancak başka illere gönderiliyor ve ihracat kayıtları orada yapılıyor. Oysa bu katma değerin Artvin’de kalmasını istiyoruz. Balığın buradan işlenip doğrudan buradan ihraç edilmesi en büyük hedefimiz” dedi.
“Türk Somonu Sağlıklı Bir Protein Kaynağı”
Türk somonunun insan sağlığı açısından önemli bir hayvansal protein kaynağı olduğunu belirten Eray Şeker, ürünün yüksek protein oranına ve içerdiği esansiyel aminoasitlere dikkat çekti.
Şeker, kullanılan teknoloji ve izlenebilir üretim sistemi sayesinde doğaya, insana ve balığa saygılı bir yetiştiricilik modeli uyguladıklarını söyledi. Kültür ortamında yetiştirilen diğer hayvansal protein kaynaklarıyla karşılaştırıldığında Türk somonunun temiz protein kaynaklarından biri olduğunu ifade eden Şeker, bu özelliklerin yurt dışındaki talebi artırdığını kaydetti.
Çoruh Havzası’nda yetiştirilen Türk somonları, Artvin’in su ürünleri sektöründeki önemini her geçen yıl artırıyor. Deriner Barajı’ndaki yıllık 500 ton kapasiteli tesiste üretim devam ederken, Artvin’e kazandırılması hedeflenen işleme ve paketleme merkeziyle ürünlerin doğrudan kentten dünya pazarlarına gönderilmesi amaçlanıyor.
