Gümüşhane’nin Sümela’sı Çakırkaya Manastırı restorasyon bekliyor

Gümüşhane’nin Sümela’sı ilgi bekliyor: Restorasyon çağrısı

Gümüşhane’nin Şiran ilçesine bağlı Çakırkaya Köyü’nde bulunan Çakırkaya Manastırı, tarihi ve kültürel değerine rağmen yıllar içerisinde yaşanan tahribat nedeniyle restorasyon bekliyor. Yaklaşık 65 metre yüksekliğindeki kaya kütlesinin oyulmasıyla oluşturulan ve zaman zaman “Gümüşhane’nin Sümela’sı” olarak anılan tarihi yapının bazı bölümleri define arama faaliyetleri ve insan kaynaklı müdahaleler nedeniyle zarar gördü. 2016 yılında tescil edilen manastır için sonraki yıllarda rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanırken, Çakırkaya Köyü sakinleri yapının bir an önce korunarak turizme kazandırılmasını talep ediyor.

Çakırkaya Manastırı kayaların içine oyularak inşa edildi

Çakırkaya Köyü’nün Kozağaç mevkiinde bulunan tarihi yapının kesin inşa tarihi bilinmiyor. Verilen bilgilere göre Çakırkaya Manastırı’nın 13. ile 15. yüzyıllar arasına tarihlendiği değerlendiriliyor.

Yaklaşık 65 metre yüksekliğindeki kaya kütlesinin oyulmasıyla oluşturulan yapı, bulunduğu doğal ortamla bütünleşen mimarisiyle dikkat çekiyor. Manastırın 1848 yılında Piskopos Jeremias Georgiades tarafından yeniden düzenlendiği de aktarılan bilgiler arasında bulunuyor.

Özgün konumu nedeniyle yapı, bölgede zaman zaman “Gümüşhane’nin Sümela’sı” adıyla anılıyor.

Yıllar içinde tahrip edildi, bazı bölümleri zarar gördü

Tarihi Çakırkaya Manastırı günümüzde geçmişteki bütünlüğünden uzak bir görünüm sergiliyor. Yıllar boyunca yeterli korumadan uzak kalan yapının çeşitli bölümlerinin insan kaynaklı müdahaleler nedeniyle zarar gördüğü belirtiliyor.

Özellikle define arama faaliyetlerinin tarihi yapıda tahribata neden olduğu ifade edilirken, geçmiş dönemlerde yapı taşlarının farklı amaçlarla kullanıldığı da köy sakinleri tarafından aktarılıyor.

Tarihi mirasın korunması amacıyla 2016 yılında tescil işlemleri yapılırken, ilerleyen süreçte rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin de hazırlandığı belirtiliyor.

“Çakırkaya Manastırı harap halde”

Çakırkaya Köyü sakinlerinden Baysal Kaya, manastırın geçmişine ilişkin köyde çok sayıda anlatı bulunduğunu söyledi. Tarihi hakkındaki bilgilerin önemli bir bölümünün geçmiş kuşaklardan aktarılan rivayetlere dayandığını özellikle belirten Kaya, bölgede geçmişte Rumların yaşadığının anlatıldığını ifade etti.

Kaya, “Biz buranın tarihiyle ilgili şu an için sadece 1800’lü yıllara kadar gidebiliyoruz. Eskilerimizin anlattığına göre burada Rumlar yaşıyormuş” dedi.

Manastırın geçmişte bölgesel bir dini merkez olduğu yönündeki anlatıların da köyde nesilden nesile aktarıldığını söyledi.

40 odalı yapı olduğu yönünde rivayet var

Baysal Kaya, Çakırkaya Manastırı’nın geçmişte günümüzde görünenden daha geniş bir yapıya sahip olduğunun anlatıldığını belirtti.

Kaya, köyde aktarılan rivayetlere göre yer altında 20, dağın üzerinde de 20 olmak üzere toplam 40 odanın bulunduğunun söylendiğini ifade etti.

Zaman içerisinde yapının önemli ölçüde tahrip edildiğini belirten Kaya, “Zamanın bölge sakinleri taşlarını kullanarak yapılar yapmışlar. Fakat burası harap halde, biz buranın restore edilip turizme kazandırılmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Köy muhtarından Çakırkaya Manastırı için çağrı

Çakırkaya Köyü Muhtarı Seyfettin Demir de tarihi yapının mevcut durumundan duydukları rahatsızlığı dile getirdi.

Manastıra çok sayıda ziyaretçinin geldiğini ancak koruma eksikliği nedeniyle zarar görmeye devam ettiğini belirten Demir, restorasyon çalışmalarının başlamasını istedi.

Demir, “Burası şu an virane halde, gelenler zarar veriyor. Buraya ziyaretçi çok geliyor” diyerek tarihi yapının korunmasının önemine dikkat çekti.

Muhtar Demir ayrıca ziyaretçilerin bölgeye ulaşım sağlayan yolla ilgili de şikayetlerini kendilerine ilettiğini söyledi.

Tomara Şelalesi güzergahı turizm için avantaj sağlayabilir

Çakırkaya Manastırı’nın önemli özelliklerinden biri de Gümüşhane’nin dikkat çeken doğal güzelliklerinden Tomara Şelalesi’ne yakın konumda bulunması.

Muhtar Seyfettin Demir, Tomara Şelalesi güzergahını kullanan ziyaretçilerin Çakırkaya Manastırı’na da uğradığını belirterek bu ilginin turizm açısından değerlendirilmesini istedi.

Tarihi yapının restore edilmesi ve ulaşım imkanlarının iyileştirilmesi halinde bölgenin hem kültür hem de inanç turizmi açısından daha fazla ziyaretçi çekebileceği değerlendiriliyor.

Restorasyonla Şiran turizmine kazandırılması isteniyor

Çakırkaya Köyü sakinlerinin ortak beklentisi, tarihi manastırın daha fazla zarar görmeden koruma altına alınması ve hazırlanan projelerin hayata geçirilmesi.

Bölgenin çevresinde daha eski dönemlere ait arkeolojik buluntuların bulunduğunun ifade edilmesi, manastırın yer aldığı alanın tarihi önemini de artırıyor.

Özgün mimarisi, kaya içerisine oyulan yapısı ve Tomara Şelalesi güzergahındaki konumuyla dikkat çeken Çakırkaya Manastırı’nın restore edilmesi, tarihi mirasın gelecek nesillere aktarılmasının yanı sıra Şiran’ın turizm potansiyeline de katkı sağlayabilecek bir adım olarak görülüyor.