Doğu Karadeniz’de yüzyıllardır yaylalardan köylere dönüşün işareti sayılan ve “güz çiğdemi” olarak da bilinen sarı ve mor tonlarındaki çiçekler, hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte kendini gösterdi. 2 bin 250 metre rakımlı Sarıtaş Yaylası’nda sıcaklığın yaklaşık 5 dereceye kadar gerilemesiyle açan vargitler, bölge halkı için kar yağışı öncesinde göç hazırlıklarının başlaması gerektiğinin doğal işareti olarak görülüyor.
Vargit çiçekleri yaylacılara dönüş zamanını haber veriyor
Gümüşhane’nin yüksek kesimlerinde vargit çiçeklerinin açması, yayla sezonunun sona yaklaştığının işareti olarak kabul ediliyor.
Kentin kayıtlı 430 yaylasından biri olan Sarıtaş Yaylası ve çevresinde görülmeye başlayan çiçekler, hava sıcaklığındaki belirgin düşüşle birlikte doğayı sarı ve mor tonlarına bürüdü.
Yörede “güz çiğdemi” adıyla da bilinen vargitler, bölge halkının yüzlerce yıldır mevsim geçişlerini takip ederken kullandığı doğal göstergeler arasında yer alıyor. Çiçeklerin açmasıyla yaylacılar, yaklaşan kar yağışı öncesinde dönüş hazırlıklarını hızlandırıyor.
“Bu çiçeklerin açması yaylaları terk et demektir”
Sarıtaş Yaylası’nda incelemelerde bulunan doğa rehberi İmdat Yılmaz, vargit çiçeklerinin yöre halkı açısından taşıdığı anlamı anlattı.
Yılmaz, “Burada bahar aylarında çiğdem çiçekleri açar. Genelde tabii bahar ayında açar ama bu yıl sonbaharda da açtı. Bu bizim halk dilinde ‘Artık yaylaları terk et’ demektir” ifadelerini kullandı.
Yaylalardan yavaş yavaş toparlanma zamanının geldiğini belirten Yılmaz, bundan sonraki süreçte beklenen ilk önemli hava olayının kar olduğunu söyledi.
Sarıtaş Yaylası’nda yaşam yılda 4-5 ay sürüyor
Doğa rehberi İmdat Yılmaz, Sarıtaş Yaylası’nın geçmişinin 200 ile 400 yıl arasında olduğunu belirtti.
Yaylada yıl boyunca sürekli yaşam olmadığını ifade eden Yılmaz, bölgede yılda yaklaşık 4 ay, en fazla 5 ay yaşandığını söyledi. Mayıs ayının ortalarında başlayan yayla sezonunun kasım başı gelmeden sona erdiğini belirten Yılmaz, daha sonra bölgenin yeni sezona kadar terk edildiğini ifade etti.
Yılmaz ayrıca Sarıtaş Yaylası’nın Gümüşhane’de kendi bildikleri 104 yayladan biri olduğunu söyledi.
Hava sıcaklığı 5 dereceye kadar düştü
Sarıtaş Yaylası ve çevresinde hava sıcaklığındaki düşüş de vargit çiçeklerinin açmasıyla birlikte dikkat çekti.
İmdat Yılmaz, bölgede sıcaklığın yaklaşık 5 derece seviyesinde olduğunu belirterek Kaçkarlar’a kar yağmasının soğuk havayı Gümüşhane’nin yüksek kesimlerinde de etkili hale getirdiğini söyledi.
Yılmaz, 3 bin 82 metre yüksekliğindeki Deveboynu Dağı ile 2 bin 680 rakımlı Karakaban Dağı’nın da bu soğuk hava koşullarından etkilendiğini ifade etti.
Vargitler yüzyıllardır doğal takvim görevi görüyor
Bölge halkının geçmişten bugüne mevsim geçişlerini vargit çiçeklerine bakarak takip ettiği belirtiliyor.
Yılmaz, “Eskiden bu çiçekler açtığı zaman gelirlerdi ve giderlerdi. Yani bu çiçekler onların mevsim dönüşlerini belirler” diyerek vargitlerin yöre kültüründeki önemine dikkat çekti.
Bu yıl açan sarı çiçeklerin de yayla sakinlerine “Artık burayı terk edin” mesajı verdiğini söyleyen Yılmaz, geleneksel yaşamın doğanın verdiği işaretlerle şekillendiğini anlattı.
Kar yağmadan önce yaylalardan dönüş başlayacak
Mayıs ayı ortalarında başlayan yayla sezonunun kasım ayı gelmeden tamamlanması gerektiği belirtiliyor.
Sarıtaş Yaylası’nda yaşayan vatandaşların, kar yağışının yolları kapatma ihtimali oluşmadan önce kademeli olarak köylere ve ilçe merkezlerine dönmeleri bekleniyor.
Vargit çiçeklerinin açmasıyla birlikte Gümüşhane’nin yüksek kesimlerinde yaz mevsiminin sona erdiği, kış hazırlıklarının ise başladığı görülüyor.
