Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Afyon Kocatepe Üniversitesi’nden iki akademisyen, magnezyum metal üretimi sırasında ortaya çıkan atıkların tamamını değerlendirerek çevre dostu çimento bağlayıcısı geliştirdi. Karbondioksit salımı yapmadan elde edilen bağlayıcı, hem atıkların geri kazanılması hem de çimento sektöründe daha çevreci üretim imkanlarının artırılması açısından dikkat çekti.
Afyon Kocatepe Üniversitesi İscehisar Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abdul Vahap Korkmaz ile Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Alp tarafından geliştirilen proje, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillendi. Çalışma ayrıca TÜBİTAK 3501 Kariyer Geliştirme Programı kapsamında da destek aldı.
MAGNEZYUM ATIKLARI ÇİMENTO BAĞLAYICISINA DÖNÜŞTÜ
Uzun yıllar çimento fabrikasında görev yapan Doç. Dr. Abdul Vahap Korkmaz, daha sonra çalıştığı magnezyum metal üretim tesislerinde oluşan atıkların çimento yapımında kullanılan ham maddelerle benzer mineral özellikler taşıdığını fark etti.
Bu tespit üzerine Korkmaz ve Prof. Dr. İbrahim Alp, 2022 yılında magnezyum atıklarından çimento üretimi üzerine çalışma başlattı. Literatür taramasıyla başlayan süreçte magnezyum metal cürufları 1400 dereceye kadar ısıtıldı ve şok soğutma sistemiyle çimento bağlayıcısı elde edildi.
Korkmaz, “Araştırmalarda magnezyum metal üretimi sırasında ortaya çıkan atıkların 1400 dereceye kadar ısıtıldıklarında ve ani soğutulduklarında klinkerleşme özelliklerinin kazandırıldığını gördüm” dedi.
KARBONDİOKSİT SALIMI OLMADAN ÜRETİLDİ
Geliştirilen ürünün en dikkat çeken yönlerinden biri, karbondioksit salımı olmadan üretilebilmesi oldu. Akademisyenler, magnezyum üretimi sırasında ortaya çıkan atıkları doğrudan değerlendirerek çevre dostu ve ekonomik bir bağlayıcı elde etti.
Prof. Dr. İbrahim Alp, ürünün geri dönüşümden elde edilmesinin en önemli özelliklerinden biri olduğunu belirterek, “Bu çıktıktan sonra kullanılan malzemenin çimento olması için tekrar karbondioksit salımına gerek kalmıyor. Bu çimento olarak direkt kullanılabildiği için de bir kalsiyum karbonatın çimentoya çevrilirken karbondioksit salınımı yapmadan çevreci ve ekonomik bir çimento üretmiş ve atıkları değerlendirmiş oluyoruz” ifadelerini kullandı.
Alp, bu yöntemle atıkların çevreden çekilmesine de imkan sağlandığını söyledi.
PORTLAND ÇİMENTOSUNA ALTERNATİF ÜRÜN ELDE EDİLDİ
Projenin ilk aşamasında portland çimentosuna alternatif bir ürün elde edildiğini belirten Doç. Dr. Korkmaz, geliştirilen malzemenin gri renkte, öğütülmüş ve toz madde halinde olduğunu söyledi.
Korkmaz, elde edilen ürünün çimento prosesine benzer şekilde işlendiğini ifade ederek, “Bu sayede elde ettiğimiz ürünü yine aynı çimento prosesindeki gibi 90 mikronun altında öğüttüğümüzde ve alçı taşıyla bunu birleştirdiğimizde portland çimentosuna benzer özelliklerin kazandırıldığını görmüş olduk” dedi.
Akademisyenler, ürünün mevcut çimento malzemeleriyle rekabet edebilmesi için ikinci aşama çalışmalarını sürdürüyor.
GÜNEŞE, ISIYA VE ASİTLERE KARŞI DAYANIKLILIK ARAŞTIRILIYOR
Çalışmanın yeni aşamasında bağlayıcının farklı çevresel koşullara karşı dayanıklılığı inceleniyor. Akademisyenler, ürünün güneşe, ısıya, soğuğa ve çeşitli asitlere karşı performansını artırmaya yönelik araştırmalar yürütüyor.
Doç. Dr. Korkmaz, “Malzemenin diğer çimento malzemeleriyle rekabet edebilmesi adına uç ürünler üretebilir miyiz? Nedir bu? Donma çözülme olabilir, radyasyon özellikleri olabilir, güneşe karşı koruma olabilir, aside karşı etkileri olabilir. Sahip olabileceği daha farklı özellikler nelerdir, bunlar hakkında çalışmalarımızı hızlandırdık” diye konuştu.
Bu çalışmaların tamamlanmasıyla geliştirilen çevre dostu bağlayıcının farklı kullanım alanlarında değerlendirilmesi hedefleniyor.
TÜRKİYE İÇİN ÇEVRECİ VE EKONOMİK FIRSAT
Prof. Dr. İbrahim Alp, magnezyum metal üretiminin dünyada stratejik bir alan olduğunu belirterek, üretimin büyük bölümünün Çin’de, kalan kısmının ise Rusya ve ABD gibi ülkelerde yapıldığını söyledi.
Türkiye’nin bu alanda daha yeni olduğunu ifade eden Alp, ilerleyen süreçte magnezyum metal üretimine yönelik tesislerin artabileceğine dikkat çekti. Alp, bu tesislerden çıkacak atıkların çimento sektöründe değerlendirilmesiyle hem çevreci hem de ekonomik bir ham madde elde edilebileceğini belirtti.
Magnezyum atıklarından geliştirilen çevre dostu çimento bağlayıcısı, sanayi atıklarının geri kazanımı ve düşük emisyonlu üretim hedefleri açısından önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Akademisyenlerin yürüttüğü çalışmalar, hem çevre hem de yapı malzemeleri sektörü için yeni fırsatların kapısını aralıyor.
