Türkiye’de milyonlarca çalışan emeklilik şartlarını ve gelecekte gelirini artırabilecek alternatif sistemleri araştırıyor. Sosyal güvenlik sistemindeki emeklilik hakkının yanı sıra Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS) gibi uygulamalar, çalışanlara emeklilik dönemleri için ek birikim oluşturma imkânı sağlıyor. Kaynakta “çifte emeklilik” olarak ifade edilen model, aynı kişinin SGK’dan emekli aylığı almasının yanı sıra BES kapsamında oluşturduğu birikimden de yararlanmasına dayanıyor. Ancak çalışan emeklilerin ödedikleri primler üzerinden SGK’dan ikinci kez emekli aylığı bağlanmasıyla BES’ten emeklilik birbirinden farklı uygulamalar.
Çifte emeklilik fırsatı nasıl mümkün oluyor?
Kaynakta yer alan bilgilere göre çalışanlar SGK sisteminden ayrılmadan tamamlayıcı emeklilik sistemlerine katılabiliyor. Böylece zorunlu sosyal güvenlik kapsamındaki haklarının yanında gelecek için ayrı bir birikim oluşturabiliyor.
BES bu seçeneklerin başında geliyor. Sistemde katılımcıların yatırdığı katkı payları fonlarda değerlendirilirken, belirlenen şartların tamamlanması halinde BES kapsamında emeklilik hakkı elde edilebiliyor. Bu nedenle burada söz konusu olan durum, aynı primlerle SGK’dan iki ayrı emekli maaşı almak değil; SGK emekliliğine ek olarak BES birikiminden yararlanmak olarak öne çıkıyor.
BES’te 3600 gün ve 56 yaş detayı ne anlama geliyor?
Kaynakta BES için 10 yıl sistemde kalma ve 56 yaşını doldurma şartı belirtiliyor. Haberde 10 yıllık süre “3600 gün” şeklinde de ifade ediliyor. Buna göre cinsiyet ayrımı olmaksızın BES kapsamında emeklilik için sistemde 10 yıl bulunmak ve 56 yaşını tamamlamak gerekiyor.
Buradaki 3600 gün ifadesinin SGK’daki 3600 prim günüyle karıştırılmaması gerekiyor. Kaynak metinde ayrıca SSK kapsamında 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunanlar için 15 yıllık sigortalılık, 3600 prim günü ve şartların tamamlandığı tarihe göre değişen yaş kriterleri ayrı bir başlık altında aktarılıyor.
SGK’dan ikinci kez emekli maaşı alınabilir mi?
Kaynakta çalışan emeklilerin durumu da ele alınıyor. Buna göre emekli olduktan sonra çalışmaya devam edilmesi, aynı kişi için SGK üzerinden otomatik olarak ikinci bir emeklilik hakkı oluşturmuyor.
Buna karşılık emekli olanların da BES gibi alternatif sistemlerde birikim yapabilmesi mümkün. Dolayısıyla kamuoyunda kullanılan “çifte emeklilik” ifadesi, SGK’dan iki maaş bağlanmasından ziyade SGK emekliliğinin yanında tamamlayıcı sistemlerden ek gelir elde edilmesini anlatıyor.
1999-2008 arasında sigortalı olanların emeklilik şartları
Paylaşılan habere göre sigorta başlangıcı 1999 ile 2008 yılları arasında bulunan SSK’lılarda 7 bin prim günü şartı bulunuyor. Yaş kriteri kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 olarak aktarılıyor.
2008 sonrasında sigortalı olanlarda prim şartının 7 bin 200 güne çıktığı belirtilirken, Bağ-Kur kapsamında ise 9 bin günlük prim şartından söz ediliyor. Emeklilik koşulları kişinin ilk sigortalılık tarihi ve tabi olduğu statüye göre değişiklik gösterebiliyor.
BES, OKS ve TES arasındaki fark ne?
Haberde ek emeklilik seçenekleri arasında BES ve Otomatik Katılım Sistemi öne çıkarılıyor. OKS’de çalışanların kazançlarından kesinti yapılarak birikim oluşturulurken sistemden ayrılma imkânının bulunduğu belirtiliyor.
Ayrıca gelecekte uygulanması planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’ne de değiniliyor. Kaynakta TES’in çalışan, işveren ve devlet katkısını içeren bir yapı olarak planlandığı ve belirli süre sistemde kalmanın zorunlu olmasının beklendiği aktarılıyor.
18 yaşından küçükler de BES’e katılabiliyor
Bireysel emeklilik yalnızca çalışma hayatındaki yetişkinlerle sınırlı değil. Kaynakta aktarıldığı üzere 18 yaşından küçük çocuklar için de veli veya vasileri aracılığıyla BES hesabı açılabiliyor.
Böylelikle uzun vadeli birikim süreci daha erken yaşta başlatılabiliyor. Ancak SGK emekliliği ile BES’ten emekliliğin şartları ve sağladığı hakların birbirinden ayrı değerlendirilmesi önem taşıyor.
