Türkiye’nin 2025 yılına ait Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçları açıklandı. TÜİK verilerine göre, ülke nüfusu bir önceki yıla göre 427 bin 224 kişi artarak 86 milyon 92 bin 168’e ulaştı. Nüfus artış hızı da 2023’te binde 3,4 iken, 2024’te binde 5’e yükseldi. Erkeklerin nüfustaki oranı yüzde 50,02 olurken, kadınların oranı yüzde 49,98 olarak hesaplandı. Nüfusun yapısal değişimi, şehirleşme eğilimi ve yaşlanma süreci, son verilerle daha da görünür hale geldi.
İstanbul zirvede, Bayburt en düşük nüfusa sahip il oldu
2025 sonu itibarıyla Türkiye’nin en kalabalık ili 15 milyon 701 bin 602 kişi ile yine İstanbul oldu. İstanbul, ülke nüfusunun yüzde 18,3’ünü barındırıyor. Onu 5 milyon 864 bin kişiyle Ankara ve 4 milyon 493 bin kişiyle İzmir takip etti.
Nüfusu en düşük olan iller sırasıyla;
Bayburt (83 bin 676)
Tunceli (86 bin 612)
Ardahan (91 bin 354)
Gümüşhane (142 bin 617)
Kilis (156 bin 739) oldu.
Bu tablo, büyük kentlere göçün devam ettiğini ve küçük illerde nüfus kaybının hızlandığını ortaya koydu.
Şehirleşme arttı, kırsalda yaşam azaldı
Türkiye’de şehirleşme oranı her yıl artmaya devam ediyor. 2024 verilerine göre, nüfusun yüzde 93,4’ü il ve ilçe merkezlerinde yaşıyor. Bu oran bir önceki yıl yüzde 93’tü. Belde ve köylerde yaşayanların oranı ise yüzde 6,6’ya kadar geriledi.
Mekânsal Adres Kayıt Sistemi (MAKS) verilerine göre, halkın yüzde 67,2’si “yoğun kent” olarak tanımlanan bölgelerde ikamet ediyor. Bu durum, kentlerde altyapı ve yaşam alanı planlamasının daha büyük önem taşıyacağına işaret ediyor.
40 ilde nüfus azaldı
2023 yılında sadece 10 ilde nüfus düşüşü yaşanırken, 2024 itibarıyla bu sayı 40 ile yükseldi. Bu gelişme, bazı bölgelerde doğurganlık hızındaki düşüş ve göç gibi nedenlerle nüfusun küçülmeye başladığını gösteriyor.
Buna karşın nüfusun genelinde görülen artış, büyükşehir merkezlerine olan göçle açıklanıyor. Özellikle genç nüfusun eğitim ve iş olanakları sebebiyle büyükşehirlere yönelmesi, bu dengeyi etkiliyor.
Türkiye yaşlanıyor: Ortanca yaş 34,4’e yükseldi
Nüfus piramidine bakıldığında Türkiye’nin yaşlanan bir toplum haline geldiği görülüyor.
2023’te 34 olan ortanca yaş, 2024’te 34,4 oldu.
Erkeklerde bu oran 33,7, kadınlarda ise 35,2 olarak hesaplandı.
0-14 yaş grubunun oranı yüzde 20,9’a gerilerken, 65 yaş üstü nüfus oranı yüzde 10,6’ya ulaştı. Bu veriler, sağlık hizmetlerinden emeklilik sistemine kadar pek çok alanda yeni politikaların gerekli olduğunu ortaya koyuyor.
Çalışma çağındaki nüfus artıyor
Çalışma çağındaki (15-64 yaş) bireylerin toplam nüfus içindeki oranı 2024 yılı itibarıyla yüzde 68,4 oldu. 2007’de bu oran yüzde 66,5’ti. Genç nüfus azalırken, iş gücü yaşındaki bireylerin oranındaki artış, üretken nüfusun halen güçlü olduğunu gösteriyor.
Öte yandan, yaşlı nüfusun artışıyla birlikte sosyal güvenlik ve istihdam politikalarında dengeli çözümler üretilmesi gerekecek.
Nüfus yoğunluğu en yüksek il yine İstanbul
Kilometrekareye düşen kişi sayısı Türkiye genelinde 111 kişi olarak ölçülürken, bu sayı İstanbul’da 2.934 kişi oldu. İstanbul’u 623 kişiyle Kocaeli, 390 kişiyle Yalova izledi.
En düşük nüfus yoğunluğuna sahip il ise Tunceli oldu; kilometrekareye sadece 11 kişi düşüyor. Ardahan, Erzincan ve Gümüşhane gibi iller de düşük nüfus yoğunluğu ile dikkat çekiyor. En geniş yüzölçümüne sahip olan Konya’da ise bu oran 59 kişi/kilometrekare olarak ölçüldü.
Medeni durum dağılımında dikkat çeken farklar
2009 ve 2024 verilerinin karşılaştırılması, erkeklerde hiç evlenmeyenlerin oranının kadınlara göre daha yüksek olduğunu gösterdi. Kadınlarda ise eşi vefat eden ve boşanan bireylerin oranı erkeklerin üzerinde. Evli nüfus oranı ise iki cinsiyette de benzer seviyelerde kaldı.
