Yeni cep telefonu modelleri piyasaya çıktıkça milyonlarca kişi mevcut cihazını değiştiriyor. Ancak eski telefonların önemli bir bölümü satılmak veya geri dönüşüme verilmek yerine çekmecelerde beklemeye devam ediyor.
Sektör temsilcilerinin tahminlerine göre Türkiye’de çalışabilir durumda olmasına rağmen kullanılmayan yaklaşık 60 milyon telefon bulunuyor. Bu cihazların toplam ekonomik değerinin ise 15 milyar dolar seviyesine ulaştığı ifade ediliyor.
Her Yıl 12 Milyon Yeni Telefon Satılıyor
Türkiye’de yıllık yeni cep telefonu satışlarının yaklaşık 12 milyon adet seviyesinde olduğu belirtiliyor.
Yeni cihaz alan kullanıcıların önemli bölümü eski telefonunu satmak, hediye etmek veya yenilenmiş cihaz sistemine dahil etmek yerine evde tutmayı tercih ediyor. Böylece her yıl milyonlarca cihaz daha atıl telefon stokuna ekleniyor.
Çekmecelerde 60 Milyon Telefon Var
Yepy Genel Müdürü Hakan Orhun’un verdiği bilgilere göre Türkiye’de cep telefonlarının ortalama kullanım süresi yaklaşık 4,5-5 yıl arasında değişiyor.
Kullanıcıların yeni telefon aldıktan sonra eski cihazlarını çoğunlukla bir kenara kaldırması nedeniyle evlerde yaklaşık 60 milyon çalışabilir telefonun beklediği tahmin ediliyor.
Bu nedenle rakam resmi bir envanter değil, sektör tarafından yapılan bir tahmin niteliği taşıyor.
Ekonomik Değeri 15 Milyar Dolar
Evlerde atıl durumda bekleyen cihazların toplam ekonomik değerinin yaklaşık 15 milyar dolar olduğu hesaplanıyor.
Sektör temsilcileri, kullanılabilir cihazların yeniden satış, yenileme veya geri dönüşüm sistemine dahil edilmesinin önemli ekonomik değer oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Telefonların kullanım ömrünün yalnızca iki yıl uzatılmasının bile Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 3 milyar dolarlık tasarruf sağlayabileceği öne sürülüyor.
Yenilenmiş Telefon Pazarı Büyüyor
Atıl cihazların ekonomiye kazandırılmasında yenilenmiş telefon pazarı önemli bir seçenek olarak öne çıkıyor.
MOBİSAD verilerine dayandırılan bilgilere göre Türkiye’de 2025 yılında yaklaşık 660 bin yenilenmiş telefon satıldı. 2026’da ise bu rakamın 1 milyon adedin üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.
Buna rağmen yaklaşık 60 milyonluk kullanılmayan cihaz tahmini dikkate alındığında, yenilenmiş telefon pazarının potansiyelin oldukça altında kaldığı değerlendiriliyor.
Eski Telefonları Çekmecede Tutmak Yerine Ne Yapılabilir?
Çalışır durumdaki eski telefonlar yetkili yenileme merkezleri üzerinden değerlendirilerek yeniden ekonomiye kazandırılabiliyor.
Kullanılamayacak durumdaki cihazların ise elektronik atık olarak uygun geri dönüşüm kanallarına verilmesi hem ekonomik değer taşıyan parçaların geri kazanılmasına hem de elektronik atıkların azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.
Türkiye’de kullanılmayan milyonlarca telefonun yeniden değerlendirilmesi, önümüzdeki dönemde ikinci el ve yenilenmiş cihaz sektörünün en önemli gündemlerinden biri olmaya aday görünüyor.
