Kötü alışkanlıklar çoğu zaman bir anda hayatımıza girmez. Yavaş yavaş yerleşir. Boşluklardan, yalnızlıktan, değersizlik hissinden, anlaşılmamaktan beslenir. İnsan kendini bir süre sonra farkında olmadan tekrar eden döngülerin içinde bulur. İşte tam da bu noktada sorulması gereken soru şudur:

İnsanı kötü alışkanlıklardan gerçekten ne uzaklaştırır?

Cevap çoğu zaman düşündüğümüzden daha yalındır: İnsanla temas, üretmek ve sanat.

Sanat; sadece sahne, tuval ya da nota değildir. Sanat, insanın kendisiyle kurduğu en dürüst bağdır. Bir tiyatro atölyesinde repliğini unutan bir gencin yeniden denemesi, bir müzik çalışmasında ritmi yakalamaya çalışan birinin sabrı, bir resim kursunda fırçayı ilk kez tutan bir yetişkinin heyecanı… Bunların her biri iyileştirici bir sürecin parçasıdır.

Sosyal hayatın içinde sanata yönelen birey, yalnız olmadığını fark eder. Paylaşmayı öğrenir. Dinlemeyi, beklemeyi, emek vermeyi öğrenir. Kötü alışkanlıkların yerini; bir provaya yetişme telaşı, bir sergi hazırlığının heyecanı, bir konser sonrası hissedilen o tatlı yorgunluk alır. Bu dönüşüm gürültülü olmaz. Sessiz ama kalıcıdır.

Özellikle gençler için sanatla iç içe bir sosyal çevre, güçlü bir koruyucu kalkandır. Zararlı alışkanlıkların sunduğu sahte “aidiyet” duygusunun yerini gerçek bir topluluk hissi alır. Çünkü sanat ortamlarında kimse “kusursuz” olmak zorunda değildir. Orada çaba kıymetlidir, süreç değerlidir, insan olduğu haliyle kabul edilir.

Sanat aynı zamanda öfkeyi dönüştürür. Bastırılan duyguların zarar verici yollardan değil, üretimle dışa vurulmasını sağlar. Yazıya dökülen bir cümle, sahnede söylenen bir replik, ritme bırakılan bir kalp atışı… Hepsi insanı kendine biraz daha yaklaştırır.

Toplum olarak kötü alışkanlıklarla mücadeleyi yalnızca yasaklar ve cezalar üzerinden konuşmayı bırakmalıyız. Asıl çözüm; insana seçenek sunmaktır. Atölyeler, kültür merkezleri, mahalle sahneleri, ücretsiz sanat etkinlikleri… Bunlar birer lüks değil, toplumsal ihtiyaçtır.

Çünkü sanat, insanın elinden tutar.

Sessizce. Yargılamadan.

Ve der ki: “Buradasın. Değerlisin. Yeniden başlayabilirsin.”

İşte bu yüzden, kötü alışkanlıklardan kurtulmanın en insani yollarından biri; sosyal hayatın içinde, sanatla nefes almaktır.