Trabzon’un Eğlence Yeri: Kavak Meydan
Eskiden Trabzon’da eğlence denilince akla gelen ilk yer hiç şüphesiz Kavak Meydan Mahallesidir. Kaynaklarda Kabak Meydan, Kavak Meydanı ya da Meydan-ı Garbi olarak geçen bu semtle ilgili olarak Evliya Çelebi, tatil günlerinde bütün paşaların askerleriyle Kavak Meydanı’na gelerek silah attıklarını, cirit oynadıklarını belirtmiştir. O’nun verdiği bilgiye göre Zağanos kapısından dışarıda Kavak Meydanı adında bir mahalle vardı ve bugeniş meydanda cirit oynanırdı. Burası gayet geniş bir meydan olduğundan, ortasına üç kat gemi direklerini birbirine ekleyerek dikmişlerdi. Bu tepede altın yaldızlı bir top vardı ve bütün oyuncular at sürüp o topa ok atarlardı. İsabet ettirene çeşitli hediyeler verilirdi.
Evliya Çelebi gibi Trabzon’a seyahat eden ve 1847 yılında şehre gelen Feruhan Bey, Kavak Meydanla ilgili verdiği bilgilerde,kentin batı varoşunda, Ayasofya yakınında bulunan Kabak Meydanı’nın Gavur Meydanı’ndan altı kat daha büyük olduğunu ve bayram günlerinde eğlenen halkın bu alana dolduğunu, halkın gezi ve eğlence yeri olarak bu meydanı kullandığını ifade etmiştir.
Cumhuriyetin ilk yıllarında Kavak Meydan semtini gezen ünlü tarihçi, siyasetçi ve avukat Mahmut Goloğlu eski Kavak Meydanı’nı ve bu meydanın Trabzonlular için taşıdığı anlamı ve burada yapılan eğlenceleri şu şekilde ifade etmiştir:
“Ve şimdi yerini eski bir mezarlığa terk edip battala çıkan futbol sahasında o zaman kahve, lokanta, oyun çadırları kurulurdu. Her çadırda ayrı mahalli bir oyun oynanır, herkesin benzinde alev alev kan dolaşırdı. Etraf, dönme dolaplar, çeşitli salıncaklar, atlıkarıncalar, telden kaydırmalar, daha ismini unuttuğum bir sürüeğlence vasıtasıyla sarılmıştı. Kocaman meydan kalabalıktan karınca yuvasına benzer ve vesaiti nakliyenin çok az olduğu o devirlerde bile bayram günleri şehrin bütün atlı ve motorlu arabaları Kavak Meydan’a insan taşırdı.”
Mahmut Goloğlu’nun verdiği bilgilere bakılırsa, Kavak Meydan semtinde etkinlikler düzenlenir, lunaparklara benzer eğlence yerleri kurulur ve halk burada eğlenirdi. Kavak Meydan’da sadece eğlenceler düzenlenmez, spor etkinlikleri ve müsabakalar da tertip edilirdi. Zira Mahmut Goloğlu’na göre bu meydan sadece bir bayram yeri değil, gürbüz delikanlıların spor gösterileri ve müsabakaları yaptığı bir yer olarak da şöhret bulmuştu. Bu nedenle halk, tatil günlerini iple çeker, maç seyretmek için Kavak Meydanı’nın yolunu tutardı.
Cumhuriyetin ilk yıllarında, eğlence, spor ve gezinti yeri olarak anılan Kavak Meydan, ilerleyen günlerde şehrin doğuya doğru kaymasıyla bu özelliğini yitirmiştir. Zira 1930’lardan sonra buraya yakın yerlerde hastane, sanat okulu ve stadyum gibi yapılar inşa edilmişti. Bu nedenle meydan hem küçülmüş hem de eski işlevini kaybetmişti. Bu dönüşümün tanıklarından biri olan Celal Ferdi Kocal konuyla ilgili şu ifadeleri kullanmıştır:
“Trabzon’un batı tarafında Akçaabat yolu üzerinde Kavak Meydanı olarak adlandırılan sahaya aynı zamanda “bayram yeri” derlerdi. Şimdi bu meydana stadyum yapıldı. Bu suretle bayram yeri ortadan kalktı. Hem de zamanla şehir büyümekte olduğundan belki ileride stadyum şehrin ortasında kalacaktır”
Yazarın da ifade ettiği gibi Kavak Meydan semti, 1950’li yıllardan sonra büyük bir değişime uğramış ve bugünkü halini almaya başlamıştır.
