Bundan otuz beş yıl öncelerinde amatör futbol oynarken ısınma hareketleri için kültür fizik hareketleri ifadelerini kullanır, kültür kelimesinin burada kullanılmasının amacının ne olduğu zihnimi kurcalar ama bir türlü cevabını o dönemler bulamazdım. 

Bu sorunun cevabını kültürün çok katmanlı tariflerinde aramak gerekmektedir. Cemil Meriç Kültürden İrfana isimli eserinde, dünyada kültürden daha kaypak mefhum tanımıyorum, tahlil edemezsiniz, çünkü unsurları sonsuz, tasvir edemezsiniz, çünkü bir yerde durmaz, manasını kelimelerle belirtmeğe kalkıştınız mı, elinizle havayı tutmuş gibi olursunuz, bakarsınız ki her yerde hava var, ama avuçlarınız bomboş, diyerek kültürün tarifinin zorluğundan bir kaba sığmazlığından bahsetmektedir. 

Kültürün yüzlerce tanımının yanında jimnastik anlamı da bulunmaktadır. Bu kavram çeşitliliğinin içinde anahtar kelimelerden birisinin jimnastik olduğu görülmektedir. 

Baskıcı rejimlerde çoğunluğu işçi sınıfının oluşturduğu gruplara ve halka rejimin baskısını unutturacak, onlarda rahatlama sağlayacak, rejime ve yöneticilere muhabbeti ve itaati artıracak spor faaliyetlerine “rıza kültürü” denilmiştir. Bu bağlamda komünist sistemin baskısı ve halkın rızası ile yapılan sportif hareketlere rıza kültürü denilmiştir. Burada rıza kelimesinin, yapılan eylemi isteyerek yapmayı; kültür kelimesinin de yapılan hareketleri işaret ettiği görülmektedir. Bu kullanımda kültür kelimesinin jimnastik anlamının ön plana çıktığı görülmektedir.

 Baskıcı rejimlerin kitleleri bir alana yönlendirmeleri neticesinde spor için kitlelerin afyonu tanımlaması yapılmış, İspanya kralı Franco’ya bu yokluk döneminde kitleleri suhulet içinde yönetmeyi nasıl başardınız diye sorulduğunda, o da onları yüz binlik beşiklerde uyuttum, diyerek sporun rejimin aracı unsuruna nasıl dönüştürüldüğünde ve kitleleri rıza ile nasıl yönlendirdiğini işaret etmiştir. 

Hastalıklara karşı dirençli, sigara ve alkolden uzak, bedenî yapısına hükmedebilen, atletik bir insan yetiştirme, kültürel bir düşüncenin ürünüdür. Kişiler bedensel hareketleri yapmış olduklarında yaşam felsefeleri ile bedensel hareketlerini birleştirmiş olmaktadırlar. İlk zamanlarda jimnastik hareketlerine ayak talimi bile denilmekteydi.  Hâlen askerde eğitime talim denilmekte, türkülerde bile askerde olan sevgili için sen git yârim talime de ben yolunu beklerim diye türkü yakılmaktadır. Burada jimnastik kelimesinin ayakları belirli hareketleri yapmak için alıştırmak, eğitmek anlamı vardır. 

II. Abdulhamit döneminde kurulan Beşiktaş kulübünün ilk isminin Beşiktaş Basiret Osmanlı Jimnastik Kulübü olması dikkat çekmektedir. Sözlükte, basiret kelimesi için doğru görüş, uzağı görüş, seziş, uyanıklık, kavrayış anlamları bulunmaktadır. Hatta tasavvufta kalpteki nur için basiret denilmektedir. Kelimede geleceği inşa etme, geleceği görme, geleceği önceden fark etme anlamı ağırlık kazanmaktadır. Kişiler spor yaparak gelecekte olabilecek muhtemel problemlerin önüne geçmeyi amaçlamışlardır ki bu da ancak geniş bir kültür anlayışı ile mümkün olmaktadır.

Birinci Dünya Savaşı’nın getirmiş olduğu yoksulluk, halkları çok zor duruma düşürmüş, bir yanda savaş, bir yanda salgın hastalıklar insanlara çok büyük sıkıntılar vermeye başlamıştı. Hitler’in üstün ırk yaratma gayreti spor politikalarının bir parçası olmuş, diğer dünya milletleri de Hitler’i takip etmiştir. Bolşevikler bu amaçla cahil, köylü ve tüm vatandaşlarını eğitmek için beden terbiyesine dayanan fizku’ltura denilen modeli geliştirmiştir. Halk sağlığı politikalarının en başat unsurunu ise spor hareketleri meydana getirmiştir. Çünkü gelecekte çıkacak bir savaşta insanların bedenen bu savaşa hazır olmaları için belirli dönemlerini spor ile geçirme gerekleri vardı, geleceği görme ve ona göre nesli yetiştirme anlayışı ile spor kulübünün isminde basiret kelimesinin olması bu amaçla olmuştur. Türkiye dünyadaki bu modellerden esinlenerek 1938 yılında Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğünü kurmuştur. 

Daha sonraları beden eğitimi dersleri bütün okullara yayılmış, spor yapmak bir milletin dünya görüşünün bir yansıması olmuş, kültür fizik hareketleri tanımlamasındaki kültür kelimesi bir düşüncenin, yaşam tarzının, sağlık politikalarının, spor bilincinin göstergesi olmuştur. Önceleri fizik kültür diye tarif edilen kavram zamanla kültür fizik şeklini almıştır. Jimnastik kelimesinin kültür kelimesinin eş anlamı olacak şekilde bir dönem kullanıldığını da göz önünde bulundurduğumuzda, kültür fizik hareketlerinde kültürün, hem bir yaşam, düşünce tarzını hem de jimnastik kelimesini temsil ettiği sezilmektedir.  

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.