“Tembel ürünü” diyenler var. “11 ay yat, 1 ay çalış” diyenler de... Fakat durum hiç de öyle değil aslında… Dalları seyreklenecek, ot biçilecek, gübresi vurulacak... Asıl iş toplanmasında…
2026 fındık taban fiyatları açıklanınca üretici ilk şoku yaşadı aslında…
Giresun kalite için 255 TL, Levant kalite için 250 TL fiyat verildi.
50 randıman üzerindeki her +1 randıman için ortalama 5 TL ilave edilecek.
Sohbetlerde, ekranlarda ve köşelerde “fena fiyat değil” gibilerinden bir yaklaşımla karşılaşabilirsiniz. Fakat gerçek çok farklı.
***
Bizim altı dönümlük bir fındık bahçemiz var.
Köyün ortasında sayılır ve “en düz” yerlerinden biri.
Tüm hizmeti yapılmış, dalları küçük, altı tertemiz.
Toplandı, taşındı, harmana serildi, patoza vuruldu, kurutuldu.
Dün de çuvallandı hayırlısıyla…
Topu topu üç çuval fındık…
250 kg…
Bizim buralarda fındık işçilik ücreti yer yer değişiklik gösterse de…
Ortalama 3 bin TL olarak kesinleşmiş gibi…
Ve bizim bahçeyi 14 kişi bir günde topladı.
Yani!
42 bin TL sadece toplama ücreti.
Diğer masrafları da şöyle bir gözden geçirelim: Seyrekleme, gübre, taşıma, patoz…
Bu açıdan bakıldığında “toplama, dalında kalsın” daha mantıklı gibi görünüyor.
Ya da “dallarını silkele, altından topla”…
***
Bir zamanlar zeytinle yarışan…
Tadı damağımızda olan fındık, kültürümüzün de merkezinde.
Dilimize türkümüze sinmiş, bölgemizle özdeşleşmiş.
“Fındık gibi malım olsun” derdi büyüklerimiz.
Yerli Malı Haftası, onsuz eksik sayılırdı.
Çayın yüz yıllık bir mazisi var. Tütün, mısır!
Bölgenin adeta kaderini belirleyen, Doğu Karadeniz’den dünyaya yayılan ve binlerce yıldır bilinen…
İbn-i Sina’nın, ‘El Kanun Fi’t-Tıbb’ kitabında ilaç olarak bahsedilen…
Meyvesi, odunu, kabuğu, yaprağı ve yağından sonra…
Mobilya, gübre ve küspe sanayinde değerlendirilen…
Bölgeyle birlikte milyonlarca insanı da ayakta tutan fındık…
“Şimdi öyle mi?”
“Bence bize küstü fındık.”
***
“Astarı yüzünden pahalı…”
Dalından toplanıp çuvala girinceye kadar durum aynen böyle…
Eğer kendin toplayamıyorsan fındık artık kâr getiren bir ürün olmaktan çıkmak üzere.
İşin ayrıntılarına harcadığın para, elde edeceğin değeri aşınca cepten ödüyorsun demektir.
“Peki, bu bahçeler ne olacak?”
“Ya kooperatifler marifetiyle toplanacak ya –dalında satış- yöntemi uygulanacak ya da fındık bahçeleri orman olacak.”
“Yoksa fındıktan ümidi kestik mi?”
“Fındıktan ümit kesilir mi? Yakın geçmişte adeta bizi kurtaran ürün çünkü... 1929-1949 yılları arasında fındık, en önemli ihraç ürünlerinden biri olmuş. Bu dönemde fındıktan sağlanan gelir 345 milyon TL…
Aynı dönemde Osmanlı’dan kalan borçlar için 101 milyon TL ödenmiş.”
“Yani!”
“Değer bilmiyoruz, bir zamanlar bizleri kurtaran ürünlerin başındaki ürün olan fındığı gözden çıkardık sanki.”
