Turizmde artık verileri konuşturma zamanı. Hedef pazardan beklentiler, o ülkelerin kişi başı gelirleri ile doğru orantılıdır. Ayrıca ülkelerinin yönetim biçimi ve kamusal kısıtlamaları da önemlidir. Mesela Kuzey Kore'den turist bekleyebilir misin?
Yine kişi başı milli geliri 2/3000 dolar olan ülkelerden turist ne kadar gelir?
Bu anlamda Ortaasya Türk Cumhuriyetlerine şöyle bir göz attığımızda içlerinde en fazla kişi başı gelire sahip ülkenin Kazakistan olduğunu görmekteyiz.
Başlıca Türk Cumhuriyetleri – Kişi Başı Gelir (yaklaşık, 2024–2025)
Kazakistan: 12.000 – 14.000 USD
Azerbaycan: 7.000 – 8.500 USD
Türkmenistan: 7.000 – 10.000 USD
Özbekistan: 2.500 – 3.500 USD
Kırgızistan: 1.500 – 2.500 USD

Tabloda görüldüğü gibi Özbekistan, Kırgızistan çok düşük kişi başı gelire sahip.
Türkmenistan'da ise yurt dışı çıkışlarda yönetimsel sorunlar yaşanmakta.
Özbekistan, turizm potansiyeline sahip ama gelirleri düşük bir profilde.
Kazakistan en yüksek harcama kapasitesi ile öne çıkmakta.
Azerbaycan seyahat kültürü olan ortalama bir gelire sahip.
Batılı turisti yeniden kazanmak gerekiyor mu?
Trabzon Antalya ve Ege gibi Batılı ve Rus turistler için cazip mi?
Doğrusu hayır.
Peki ne yapmak lâzım?
Tanıtım sadece görselle yarım kalmakta.
Trabzon'a dair bir hikaye oluşması gerek .

Zaten kentin tarihi ve coğrafi yapısı yüzyılların içinden gelen orjinal öyküleri bünyesinde saklamakta.
"Karadeniz'in,uzakdoğunun kuzey kapısı,
Ipekyolu'nun başlangıç noktası,
Liman kenti,
Farklı medeniyetlerin harmanlandığı yer,
Şehzadeler kenti,
Kanuni'nin doğduğu,
Fatih'in fethettiği,Yavuz Sultan Selim'in valilik yaptığı kent.
Roma'nın Bizans'ın son bulduğu topraklar...
Osmanlı Medeniyetinin örneklerininn yer aldığı,kaleler ve kuleler kenti.
Bozulmamış kültürel zenginliklerin,gastronomisi özgün,kültür ve sanatın merkezi kent.
Dağa yaslanmış Sumela'nın sırrını yaşatan,

Onbinlerin ülkelerine dönüş izlerine sahip bu kentin tanıtım öykülerine ihtiyaç duyulmakta...
Bu arada Çin ve Japon Pazarı Uzakdoğu'da en fazla Seyahat edebilen ülkeler olarak öne çıkmakta.
Bu iki ülke insanı kendi geleneksel yaşam biçimine önem vermekle beraber ağırlanmada özellikle Japonlar çok hassas davranmaktadırlar .
Temizlik,hijyen,dakiklik programların uygulanması,doğa,fotoğrafçılık gibi konulara önem vermektedirler.
Bu arada Ortasya Türk Cumhuriyetleri zaten dağlık bölge ve yüksek rakımlı yaylalarda yaşayan nüfusa sahip.
Sadece yayla temalı destinasyonlar ön plana çikartılırmamalı.
Ama şunu da atlamamak lâzım kışı sert,yazı çok sıcak gecen Ortaasya bozkırlarında yaşayan soydaşlar icin "Serin Yaylada Tatil İçin Trabzon " teması ön plana çıkabilir.
Turist,deniz ister,eğlence ister,nezih ortamlar ister.
Deniz konusunda bölge çok cazip degil malesef.
Yazı çok kısa.
Kumsalı yok .
Deniz dolgu alanları deniz turizmine zarar vermiş.
Farklı turistler için bir analiz yaptığımızda Japonların gürültüyü değil sakinliği,lüks yerine sanatsal bir inceliği, dakikligi sevdiğini görürüz.
Japonlar herşeyden önce disipline çok önem verir ve taahhüt edilen hizmetleri eksiksiz bekler.

Mesela Çinli turist cok nakit kullanmaz ama (Qr ) dan tüm bilgileri görmek ister.Dakik ve planlamaya uyar.Rehberli ve güvenli tur ister.
Kısa sürede çok yer görmek arzular.
Milli gelirleri az olmasına rağmen seyahat etme istekleri oldukça güçlü olan Özbekler manevi iklime sahip türbe,camii,tarihi eserler gibi yapilara ilgi duyarlar.
Özbekistan Türklerin milli ve manevi hayatına yön vermiş onemli bir merkezdir.Taskent,Buhara kültürel zenginlik anlamında dünyada cok onemli bir yere sahiptir.
O anlamda kültürümüze uyumlu bir turist profiline sahiptirler.
Doğa ve tarih onlar icin önemli.
Ailelerle toplu halde gezmeyi severler.
Diyebilirizki turist hangi ülkeden,inançtan olursa olsun önce hijyen ,güvenilirlik,kendi yaşam biçimlerine uygun bir ortam,temiz doğa,korunmuş tarihi eserler,kültürel birikim ,hizmette kusursuzluk,her şeyin zamanında olması,yeme icme konusunda hassaslık ve turistin isteklerine cevap verilen mutfak zenginliği beklemekte.
Trabzon'da bu potansiyel var mı?
Var.
Peki turizmin paydaşlarında beklenen birlik var mı?
Yok.
Bir soruyla daha bitirelim sohbetimizi ;
Turizm camiası batılı turiste de kavuşmak icin gayret göstermekte midirler?