Bir zamanlar (dedi isek de çok değil, çeyrek asır öncesi) Dünya üretiminin yüzde 80-85’ini yaptığımız fındıkta, payımızı yüzde 60’ın altına düşürmek için yaptıkları yanlışlar ile uyguladıkları politikalarla düşmesine sebep olmaları yetmezmiş gibi, sıraya ihracatçı ve yabancı tüketicileri yani ithalat edenleri koymaya başladılar.
Yani, Türk fındığını dört bir yandan topyekün bir ihanet çemberine aldılar!
Kimler mi?
“Bizdekiler” diyeceğim ama bugüne kadar icra ettiklerinin nerede ise tamamına yakını bizim alehimize oldu, olmaya da devam ediyor.
Tablo ortada!
Üretici değil, büyük bölümü üreten köylü konumuna düşmüş, düşürülmüş (özelliklede Ünye’nin doğusundaki ana bölgede) olanların ahvali perişan!
Ki perişanlıkta devlet politikaları kadar, kendilerini üreticinin sözcüsü yerine koyanların yanlışları (özellikle de sadece söz üreterek) ilk sırada…
Üretime bir faydaları olmadığı gibi, üretilen fındığı işleyerek mamul haline getirenlere, fındığı ihraç edenlere, (yani bu ülkeye döviz kazandıranlara) sırayı getirdiler.
Türk fındığına önem veren, yatırım yapan, ama yabancı saydıkları firmaları töhmet altında bırakacak söylem ve eylemleri bu zevatları bugüne kadar olan ihanetleri yetmezmiş gibi, sıraya yerli firmaları da koydular.
Ne hazindir ki, devlet-i aliyye de adı ile çelişen bir kurumun da rekabetin tarifine ve şartlarına uygun olmayacak şekilde bu işlere bulaşmasını da sağladılar.
Fındığımızı daha fazla ihraç edip, gerçek zenginleşme demek olan dışarıdan para girişini sağlamak için 40 yıldır çaba gösterip, bugün 130 ülkeye kadar ulaşanları da ben diyeyim “suçlama”, siz söyleyin “bezdirme” işine sırayı getirdiler.
Hiç uzatmaya, evelemeye-gevelemeye gerek yok!
“Ezcümle” diyerek tek cümle ile noktayı koyalım:
“Fındıkta üretim ile tüketim aynı terazidedir, üretip satamaz iseniz, sürdüremezsiniz, tökezlenirsiniz!”
Ne diyelim? “Türk fındığının böyle dostları var ise, düşmana ihtiyacı yoktur!”
Son bir “söz, ya da endişe”, ne dersiniz deyin!
Tabandan tavana, tepeden tırnağa kadar gidişat gidişat değil!
Her kesimden herkes aklını başına devrişsin!
Yoksa bu gidişat sürecek bir gidişat olmuyor, olmayacak!
KENDİN ÜRET, KENDİN TÜKET KAMPANYASI!
Fındığa “tek gözle” baktıkları için, gidişatı fark edemeyenlere, çoklu gerçekleri göremeyenlere, hele hele işi gücü Türk fındığını satarak bu ülkeye döviz kazandırmaya çalışanları suçlamak, kötülemek, bezdirmek olanlara “Hiç uzatmayın” diyerek bir önerimiz var.
Türk fındığını ihraç etmeyin, dışarıya satmayın!
“Kendin üret, kendin tüket kampanyası” düzenleyin.
Daha doğrusu “Kendiniz üretin, kendiniz yiyin!”
Hatta son yıllarda sayıları artan “küçük kırma-işleme ve teslim etme” tesislerine de vermeyin, evlerinizde “Kendin kavur, kendin ye!” kampanyası da olabilir!
Zaten, ben diyeyim “Bu gidişat”, siz söyleyin “Bu kafa” ile yakın bir gelecekte yapılabilecek başka bir şey kalmayacak!
PALAMUT DA OLMADI! HAMSİ DE OLACAK MI?
Türkiye’de rekabetin şartlarını alım-satım yaparken sekteye uğratanları denetleyen sivil veya resmi kurumlar vardır sanırım!
Onlar, bu sezon son yılların rekorunu kırıp, sonra da göçüp giderken, yerini hamsiye terk eden palamut fiyatın da göremedik!
Ya da fındık, fıstık yetki alanlarına giriyor da, palamut girmiyor olabilir mi?
Olabilir!
Her neyse!
Biz gelelim palamuda ve sonrasındaki hamsiye…
Yarısını balıkçılıkla iştigal etmeyen işyerlerinin oluşturduğu Trabzon Balıkhane’de yer alan 6 balıkçının palamut avı süresince anlaşarak tek, yani aynı fiyatı uyguladıklarını herkes biliyor idi!
Balıkçıların rekabet etmeyerek tek fiyatta anlaşmaları rekabet ile ilgili kurumların yetki alanına acaba giriyor mu, yoksa girmiyor mu idi?
Ki hamsi sezonu da başladı. Acaba hamsi için yetkileri var mı?
Anlaşma değil de, rekabet uygulanırsa, yetkili kurumlarda bunu takip eder ise, tüketici de bundan ekonomik olarak istifade edebilir!
SUAT BAYRAKTAR’IN FINDIK ENTEGRE TESİSİ İÇİN KAYNAK ÖNERİSİ…
“Her TTSO ve TESOB üyesi ayda 300’er TL verse, 40 bin esnaftan her ay 12 milyon lira toplarız. Yılda 140 milyon, 2 yılda 280 milyon TL yapar. İşte sana fındık entegre tesisi için kaynak. Bunu yaparsak Ferrero’da küçük tüccarda, TMO’da kendine çeki düzen verir.”
Çokça karşılaştığımız, muhabbete kondurarak tartıştığımız, söz konusu fındık olduğunda, Trabzonspor’un kongrelerini bile es geçmemeye çalışan dostum Suat Bayraktar’ın gazete yer alan, kamuoyu ile paylaştığı önerisidir.
Öneriyi de Fındık Üreticileri Dayanışma Derneği Başkanı sıfatı ile yapmaktadır.
Olabilse çok hoş ve bir o kadar da doğru bir öneridir.
Ama “En kötü gerçek en güzel yalandan iyidir” diye düşünüp, Trabzon’da bırakın bu kadar esnafı, sayılı işadamları, azar azar sermaye koymaları gereken hangi işte birliktelik olabilmişler ki?
Çimento fabrikası, Trabzon Limanı, son olarak da Dünya Ticaret Merkezi satışları ortada değil mi?
Neyse!
Hadi bunları bir kenara koyduk.
Fındıkta son yıllarda sayıları “Küçük olsun, benim olsun” zihniyetinden hareketle küçük fındık işleme tesisleri kurulmadı mı? Kurulmuyor mu?
Hem de fazlası ile…
Hadi onu da bir kenara atalım.
Fındıkta katma değer yaratan büyük sanayi tesisleri bu ülkede o kadar çok ki!
Ve de fındığın yüzde 80’inin çikolata sanayinde kullanıldığı göz önüne getirilip, bu sektörde Dünya markası olabilmenin hiç de kolay olmadığı, hatta yıllar aldığı gerçeğini de bir kenara mı koyacağız?
Yani bunlarla rekabette başarı sağlama ihtimali bırakın yüzdeyi, binde kaç olabilir ki?
Hadi diyelim, rekabet edecek, piyasaya alıcı bulacak bir marka yaratılabilir.
Ama bunlar başta Trabzon olmak üzere, Karadeniz, hatta Türkiye, hele hele 4-5 kardeşin 5-10 dönümlük bahçeyi bütün halinde değerlendirme yerine, küçük parsellere bölerek fındık üretiminden uzaklaştırdıkları anlayışla asıl olacak ki?
Şimdiye hiç olmadı ki!
Bunun için öncelik ve özellikle zihniyet değişimi gerektiği artık bal gibi ortadadır.
Sevgili Suat Bayraktar, içerlenmesin ve alınmasın ama bu Trabzon’daki esnaftan para toplama önerisi az veya çok Nasreddin Hoca şu hesabına benziyor!
SİYASET ERBABININ FINDIK YOBAZLIĞI!
Hiç uzatmaya gerek yok!
“1983’den bugüne kadar, fındık üretilen illerde yapılan tüm genel ve yerel seçimlerde fındıkla ilgili söylem ve eylemler sandığa atılan oylara olumlu veya olumsuz zerre kadar yansımamıştır.”
Aha bu gerçekleri tüm seçimlerin rakamlarını ortaya serip, “Söz uçar yazı kalır” diye onlarca, yüzlerce kez satırlara dökerek yazarak siyaset erbabının önün koyduk.
Buna rağmen Onlar, “Adın ne Reşit, sen söyle sen işit” diye bildiklerini yanlış yerden, yanlış ve başka hesaplar üzerinden söylemeyi sürdürüyorlar.
Sanki “Tek doğru var, onlar da budur” dercesine!
Bunların kendi doğrularından başkasına görmemeleri ister istemez şu sözü akla getiriyor:
“En büyük yobazlar, kendi doğrularından başkasını görmeyenlerdir.”
KISSADAN HİSSE
Nasreddin Hoca bir kişiden borç almıştır.
Ancak borcun vadesi gelmeden, alacaklı adam ısrarla ve sabırsızlıkla parasını istemeye başlar.
Adamın bu baskısından bıkan Hoca, gayet sakin bir şekilde planını anlatmaya koyulur:
"Evinin önüne dikenli çalılar ekeceğim.
Bu çalılar büyüyecek. "Yoldan-meradan koyun sürüleri geçerken yünleri bu çalılara takılacak."
"Ben de o yünleri toplayacağım, eşim eğirip iplik yapacak, pazarda satıp elde ettiğim parayla sana olan borcumu ödeyeceğim."
Alacaklı adam, henüz ortada olmayan, hayali bir kazanç üzerinden kurulan bu hesabı duyunca kendini tutamaz ve kahkahalarla gülmeye başlar.
Bunun üzerine Nasreddin Hoca gülünç duruma düşmek yerine lâfı yapıştırır:
"Eee, ne var gülüyorsun? Peşin parayı gördün ya, gül bakalım!"
