İklim değişikliği artık gelecekte karşılaşacağımız bir sorun değil, bugün bütün insanlığı etkileyen küresel bir gerçektir. Artan sıcaklıklar, kuraklık, orman yangınları, ani ve şiddetli yağışlar ve seller doğanın dengesinin değiştiğini açıkça göstermektedir. Bu nedenle iklim değişikliğiyle mücadele, dünyanın ortak sorumluluğu hâline gelmiştir.
Bugün dünyanın gözü Türkiye’de, Antalya’da…Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı COP31 kapsamında düzenlenen Dünya Liderler Zirvesi; Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleştiriliyor. 9-20 Kasım tarihleri arasında devam edecek bu önemli organizasyon, Türkiye’yi küresel iklim diplomasi merkezlerinden biri hâline getirmiştir.
Zirveye 196 ülke ve Avrupa Birliği temsilcileri katılırken, dün Antalya’da gerçekleşen liderler buluşmasında 102 ülkenin devlet ve hükümet başkanının bir araya gelmesi, toplantının uluslararası boyutunu ortaya koymaktadır. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in de katıldığı bu buluşma, iklim krizinin artık hiçbir ülkenin tek başına çözebileceği bir mesele olmadığını göstermektedir.
Cumhurbaşkanımız Erdoğan’ın açılış konuşmasında verdiği mesajlarda; iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca çevreyi korumaktan ibaret olmadığını ortaya koydu. Küresel ısınma, biyolojik çeşitliliğin kaybı, doğal kaynakların tüketilmesi, gıda güvenliği ve yıkıcı iklim olaylarında, insan ile doğa arasındaki dengenin korunmasının önemini vurguladı.
Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi doğrultusunda yeşil kalkınma sürecini sürdürdüğünü belirten Cumhurbaşkanımız, yenilenebilir enerji yatırımlarının artırıldığını ve kurulu elektrik gücünde yenilenebilir kaynakların payının yüzde 60’ın üzerine çıktığını açıkladı. Önümüzdeki on yılda Elektrik kullanımının yüzde 50 artırılması, Atık üretimindeki artışın yarıya indirilmesi ve sanayide döngüsel malzeme kullanımının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Erdoğan’ın konuşmasında öne çıkan bir diğer konu ise COP31 kapsamında on öncelikli alanda somut ilerleme sağlanması hedefiydi. Temiz enerji, sıfır atık, gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarım, yeşil sanayileşme, iklime dirençli şehirler, okyanusların korunması, çölleşme ile mücadele, gençlere iklim eğitimi, sağlık altyapısının güçlendirilmesi ve iklim finansman yatırımları, bu başlıklar arasında yer alıyor.
Türkiye’nin Sıfır Atık hareketi de bu süreçte önemli bir örnek olarak gösterildi. Paylaşılan verilere göre, 2017 yılında yüzde 13 civarında olan geri kazanım oranı 2025 yılı sonunda yüzde 40’a yaklaştı ve 90 milyon ton atık ekonomiye kazandırıldı. Bu gelişme, çevreyi korumanın aynı zamanda ekonomik kaynakları verimli kullanmak anlamına geldiğini göstermektedir.
Zirvenin önemli başlıklarından biri de iklim krizinin ekonomik boyutudur. İklim değişikliğinden en fazla etkilenen gelişmekte olan ülkelerin; finansman, teknoloji ve yatırım desteğine ihtiyacı vardır. Türkiye’nin BRIDGE girişimiyle yerel ihtiyaçları somut yatırımlarla buluşturmayı hedeflemesi, iklim mücadelesinde uygulamaya dayalı iş birliğinin önemini ortaya koymaktadır.
İklim değişikliğiyle mücadelede su güvenliği, tarım ve gıda üretiminin desteklenmesi en öncelikli konular arasında olmalıdır. Çünkü Kuraklık, toprak kaybı ve aşırı hava olayları yalnızca çiftçiyi değil, gıda fiyatlarından ülke ekonomilerine kadar geniş bir alanı etkilemektedir. Bu nedenle su kaynaklarının korunması, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği ve doğal kaynakların doğru yönetimi geleceğin en önemli yatırımlarıdır.
Antalya Zirvesi’nin dikkat çeken yönlerinden biri de iklim krizinden en fazla etkilenen ada ülkelerinin sesine yer verilmesidir. Fiji ve Tuvalu’da gerçekleştirilen hazırlık toplantıları, deniz seviyesinin yükselmesi karşısında büyük risk yaşayan ülkelerin sorunlarını dünya gündemine taşımıştır. İklim mücadelesinde hiçbir ülkenin ve hiçbir toplumun geride bırakılmaması gerektiği açıktır.
İklim değişikliğiyle mücadelede şehirler geleceğe hazırlanmalı, şehir planlamaları yeniden ele alınmalı; altyapılar iklim risklerine göre güçlendirilmeli, dere yataklarının doğal su yollarının önü açılarak korunmalı, yeşil alanlar artırılmalı ve afetlere karşı erken uyarı sistemleri geliştirilmelidir.
COP31’in Türkiye açısından önemi yalnızca büyük bir uluslararası organizasyona ev sahipliği yapmak değildir. Bu zirve, ülkemizin enerji, sanayi, tarım, çevre ve şehircilik alanlarındaki hedeflerini uluslararası platformda ortaya koyması için önemli bir fırsattır.
Ancak zirvenin gerçek başarısı, yapılan konuşmaların ve alınan kararların uygulanması, verilen sözlerin somut projelere dönüşmesiyle ölçülecektir. Enerjiden sanayiye, ulaşımdan tarıma kadar bütün sektörlerde çevreci dönüşümün hedeflenmesi, gelecekte dünya ve ülkemiz ekonomisi açısından önemli bir adımdır.
Antalya’da dünya liderlerinin bir araya geldiği bu önemli buluşma, hepimize ortak bir sorumluluğu hatırlatıyor. İklim değişikliği sınır tanımıyor; çözümü de ülkelerin ortak iradesinden geçiyor. Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen COP31’in dünyada yeni bir çevre bilinci ve somut bir iş birliği oluşturmasını diliyoruz.
Çünkü gelecek nesillere bırakacağımız en büyük miras; temiz sağlıklı bir çevre, korunan doğal kaynaklar, güvenli ve yaşanabilir bir dünya olacaktır. Dünya değişiyor, iklim değişiyor, bu değişime ne kadar hazır olduğumuz kadar, bugün geleceğimiz için ne kadar sorumluluk aldığımız da önemlidir.