Kışın karlı ve soğuk yüzünü gösterdiği şu günlerde ne yazarsanız yazın insanların aklı ekonomide. İnsanların derdi evini geçindirebilme, ay sonunu getirebilme ve kredi taksitlerini ödeyebilme telaşında. Vatandaş mutfağa yiyecek koyma, sobaya kömür alma, çocuklara kışlık bot yetiştirme ve bütçesi yeterse bir de kaban ya da mont alabilmenin hesabını yapıyor.
Her şey öylesine ateş pahası ki bugün almadığımız bir ürünü yarın daha yüksek fiyata almak zorunda kalacağımız endişesini taşıyoruz. İnsanlar artık ihtiyaçlarını bile erteleyerek yaşamaya çalışıyor. Ankara'da Meclis'te emeklilere yönelik ek bütçe tartışmaları, yıl sonuna yaklaşırken asgari ücrete yapılacak yeni zam beklentisi derken piyasada da hareketlilik başladı. Market raflarındaki etiketler, üreticilerin maliyet hesapları şimdiden yukarı yönlü değişiyor.
Henüz ortada kesinleşmiş rakamlar yok ancak emekli maaşlarına yapılacak zam ve yeni asgari ücretin konuşulması bile piyasada fiyat artışı beklentisini tetiklemeye yetiyor. Zam daha cebe girmeden fiyatlar değişiyor. Vatandaşın alacağı artış çoğu zaman daha eline geçmeden erimeye başlıyor. İşte vatandaşın hükümetten beklentisi tam da burada ortaya çıkıyor: Maaşlara zam yapmak kadar, hatta ondan önce piyasadaki amansız fiyat artışlarını durdurun çünkü fiyatlar kontrol altına alınmadığı sürece yapılan maaş zamlarının ne anlamı kalıyor ne de vatandaşın hayatına gerçek bir katkısı oluyor.
Ekonomimizin zaten ciddi sorunlarla boğuştuğu bu dönemde bir de patlak veren fon olayı güven duygusunu derinden sarstı. İnsanların birikimlerine, piyasaya ve ekonomik yönetime duyduğu güveni yeniden tesis etmek hiç de kolay olmayacak gibi görünüyor.
Fon olayının müsebbipleri hâlâ serbestçe dolaşırken mal varlıklarına el konulmadığı yönündeki tartışmalar sürüyor. Buna karşılık benim evimdeki tek arabamın, ödemediğim iki dönemlik Motorlu Taşıtlar Vergisi nedeniyle maaş hesabıma haciz konulması gerçekten çok kanıma dokunmuştu. Evet, yanlış okumadınız. Sadece iki dönem ödemediğim, miktarı küçük olduğu için de önemsemediğim bir borçtan söz ediyorum. İnsan ister istemez soruyor: Tepede milyonları götürenlere hesap sorulmazken, benim gibi tek arabası olan garibanların neden ümüğü sıkılıyor?
Buna benzer başka bir olay daha gördüm. Geçtiğimiz günlerde vergi dairesi, gelir vergisi borçlarını tahsil edemediği gerekçesiyle Trabzonspor'da forma giyen ve milyonlar kazanan futbolcuların milyonluk vergi borçlarına ilişkin ödeme tebligatlarını gazete aracılığıyla yayımladı. İnsan sormadan edemiyor: T.C. kimlik numaraları ve açık adresleri bulunan bu futbolcuların banka hesaplarına haciz konulması mümkün değil miydi? Neden tahsilat için gazete ilanı yoluna gidildi? Ne kadar enteresan, değil mi?
Gerçekten tuhaf ve can sıkıcı meseleler bunlar. Piyasada güven allak bullak, siyaset ise her geçen gün farklı bir zemine kayıyor. Araştırma şirketlerinin anketlerine bakıldığında kararsız seçmenlerin neredeyse bir parti çıkaracak kadar oy potansiyeline sahip olduğu görülüyor. Bu tablo, seçmenin şu anda beklemede olduğunu gösteriyor. Esasen seçmenle birlikte beklemede olan, çözüm bekleyen pek çok mesele de var. Başta kademeli emeklilik olmak üzere emekliye ve asgari ücretliye yapılacak zamlar, önümüzdeki dönemde siyasi ve ekonomik dengeleri de etkileyebilir.
Seçimin tam olarak ne zaman yapılacağı belli olmasa da seçim atmosferinin etkisi şimdiden her yerde hissediliyor. Fon olayı ve ekonomideki sorunlar çözüme kavuşur, kaybedilen güven yeniden kazanılırsa Ak Parti'nin de yeniden toparlanma imkânı doğabilir. Her gün otobüs duraklarında, sokakta insanları dinliyorum. Duyduklarım ise birbirine çok benziyor: “Liyakatten uzaklaştık.”, “Ahlaktan uzaklaştık.”, “Hukuktan uzaklaştık.”, “Para uğruna maalesef millî ve manevi değerlerimizi neredeyse yitirdik.”
Bu sözleri söyleyenlerin sayısı hiç de az değil. Aslında sorunlar da çözümleri de belli ancak önce kaybedilen güvenin yeniden kazanılması, samimiyet ve adaletli bir ortamının oluşturulması gerekiyor. Siyasiler Ankara'dan, sıcak odalarından değil; sokaktan, halkın yanından konuşmalı. Vatandaşın derdini dinlemeli ve verdiği sözün arkasında durmalı çünkü mesele yalnızca maaşlara zam yapmak, birkaç ekonomik tedbir açıklamak ya da seçim anketlerinde yükseliş yakalamak değil. Mesele, vatandaşın yeniden güven duymasını sağlamak.
Unutulmamalı ki güvenin olmadığı yerde ne ekonomi düzelir ne de siyaset rahat nefes alır. Diğer türlü işler zor. Seçmene de zor, seçilmek isteyenlere de... Allah herkese kolaylık versin. Kalın sağlıcakla.
