Tabandan tavana kadar, sürdürülebilirlik adına gidişatı hiç de iyi olmayan ve bu gerçekte rakamlarla sabit olan Türk fındığı ile ilgili endişelerimizi geçen hafta “Söz uçar yazı kalır” dedikten sonra bir kez paylaşmıştık.

Ben diyeyim “Üreticiden tüketiciye kadar”, siz söyleyin “Tabandan tavana dek” mevcudiyetini her geçen gün daha da kötüleşerek sürdüren gerçeklere rağmen birileri “Bildiğim bildik, çaldığım aynı düdük” misali aynı teraneleri zikretmekten bir türlü vazgeçmiyorlar.

Daha net ifade ile sebep oldukları tablonun sorumlu ve sorunlu olanlarını hep kendi dışlarında aramaya devam ediyorlar.

Oysa bir aynaya bakmayı becerebilseler, kabahatliyi görecekler. Ancak bırakın aynaya bakmayı, yanından geçerken bile “Ne olur, ne olmaz” diyerek gözlerini kapatıyorlar!

Niye böyle yapıyorlar?

Artık anlamakta, anlatmakta zor bir hale geldi.

Ama sektöre çok yönlü ve doğru taraftan bakmayı becerebilenlerin gönderdikleri iletiler de var.

Bunlardan biri de Ordu’da faaliyet gösteren Karimex Hazelnut’ın kurucusu Mehmet Albayrak’ın gönderdiğidir.

İşte Sayın Albayrak’ın tespitleri:

*

Bir gurup var ki söz konusu fındık olduğunda eylem değil ama söylemleri ile sadece ve sadece kendilerini kamuoyu gündeminden indirmeme peşindeler!

İşleri güçleri sadece; “Fındık üretici yandı yıkıldı, yabancıya ucuz fındık yedirmeyiz, fındıkta oyun” gibi ifadelerde kartvizitlerini hatırlatma işini icra ediyor, adeta veresiye konuşuyorlar!

Bunların büyük kısmı da, ne gariptir ki, halâ fındığın tane tane yendiğini sanıyorlar!

En büyük üretici Türkiye’de yaklaşık 150 bin ton kabuklu fındık tüketiliyor ise, bu miktarın yüzde 95’ini ülkemizin yerli çikolata firmaları imalatlarında kullanılıyor.

Bu firmalar, hem de perakende sektörü için dünya piyasalarına katma değerli malları üretiyorlar.

Ama ürettiklerimizi Dünya’ya, özellikle de AB’ye istediğimiz ölçüde satamıyoruz. Çünkü gümrük duvarları var.

Hatta “dostumuz” diye yutturulan Kuzey Afrika ülkeleri bile bizim fındığımıza yüzde 35 gümrük vergisi uyguluyorlar. Ama İtalya’ya uygulamaları sıfır.

Peki bu durumda gereğini yapmayan, ya da yapamayanlar kimler?

Hükümetten başla, siyasetçiye, milletvekillerine geç!

Onlardan ihracatçı birliklerine, odalar ve borsalara kadar bir dizi gereğini, yani gümrük vergisini çözemeyenler zinciri…

Bunu sağlayamayanlar, başkalarını suçlamaları o kadar kolay yapabiliyorlar ki!

Varsa yoksa yerli-yabancı ihracatçı firmalar, alıcılar.

Sonra gelinen nokta neresi?

Dünya ticaretinde yüzde 80’lik paydan, hızla yüzde 50’lere iniş…

Yakında “Made İn Eurupa” etiketli mallar işi masada tartışılıyor.

Karar alınıp yasallaştırılsa, AB’de uygulamaya başlar ise biz dışında kalıyoruz.

İşte o zaman hepten geçmiş olsun. Bakalım o zaman şu konuşanlar, sadece lâf üretenler ne yapacaklar?

Kamuoyuna ne söyleyecekler?

HA GAYRET, TÜRK FINDIĞI GİTTİ GİDİYOR!

Ziraat Mühendisleri Odası Trabzon Şube Başkanı Cemil Pehlevan’ın sosyal medya hesabındaki açıklamasını habere dönüştüren meslektaşlarımı, “Ha gayret. Ferrero gitti gidiyor” başlığı attıkları için arayıp, “Eksik bırakmışsınız” dedim!

“Ne olmalıydı?” diye sorduklarında ise yakın bir gelecekte atacakları başlığı da bugünden verdim:

“Ha gayret, Türk fındığı gitti gidiyor!”

Aslında Trabzon ZMO Başkanı Cemil Pehlevan, ironu ile gidişatın üretici alehine de olduğu seyrine dikkat çekti.

“En büyük üretici birliği olan Fiskobirlik gitti. Sonra en büyük alıcı Ferrero gitti-gidiyor” diyerek “Sonrasına bakacağız” diye ilave etmesi bana göre ikisine de üreticilerin ve Türk fındığının ihtiyacı olduğuna dikkati çekmek demekti.

Bu gidişat ile Sayın Pehlevan’ın “Sonrasına bakacağız” dediği, sonraki yeri mi soruyorsunuz?

Dünyadaki gidişat ve Türkiye’deki tablo rakamlarla ortada değil mi?

Görmemek için sağır ve kör olmak yetmez.

Ya akıl ve izandan yoksun olmak lazım!

Ya da çaktırmadan Türk fındığına düşmanlık etmeye çalışmak demektir!

FINDIKTA SEKTÖRÜNDE AHLÂK SORUNU…

Her üretim, ticaret ezcümle her işin olduğu gibi fındığın da bir ahlâkı bulunduğu ifade edilirse, “Yanlış” diyebilmek abes ile iştigal olur!

İşte bu mealde gönderildiği için benim de “Gün gelir lazım olur” diyerek bir kenara kayıt ettiğim, “Fındık sektörünün en büyük sorunu ahlâktır” başlığı atılmış, ancak kime ait olduğunu unuttuğum satırlar:

*
“Üreticisinden manavına, sanayicisinden ihracatçısına, dünyanın en büyük alıcısına kadar…

Ticaret ahlâkı sorunu çözemediğimiz sürece herkes zarar etmeye mahkûmdur.
Çünkü dürüstlüğün olmadığı yerde güven, güvenin olmadığı yerde adil ticaret olmaz.
Herkesin kazandığı, kimsenin kimseye haksızlık etmediği bir sektör dileğiyle…”

BOYALI ÇAYIN DEMİ, TAVŞANIN KANI!

12 Kasım 2026’da, “Verme Bir Tavşan Kanı Çay” başlığı atarak Türk Çay Sektörü’ndeki kanayan yaraya parmak basmamıza sektörden değil ama kamu adına icra ettiğimiz mesleğimizdeki bir arkadaşımızdan ben diyeyim “destek”, siz söyleyin “Çağrı” geldi.

Bizim; “Harmanlanıp, kaynatılıp, kızartılıp çay diye yutturulup oluyor!

Maliyeti bile 300-350 liradan aşağı olmayan gerçek çayların konulduğu raflarda, maliyetin bile altında satıldığı oluyor?

Nasıl mı oluyor? İfade ettik yaa! Çöplerden çok ucuza imal ediliyor.

Sağlık açısından zararlılıkları yetmezmiş gibi, piyasada da haksız rekabete sebep oluyor. Bu durum, ilgili bakanlık, yetkili kurumların ilgi alanına girmediği için de (!) denetimi yapılmıyor.” İfadelerini kullandığımız yazımızla ilgili Nasıl Bir Ekonomi Gazetesi’nin yazarlarından ve Karadeniz Temsilcisi de olan Fikret Yazıcı, sosyal medya “Tarım ve Gıda Haberleri” grubunda şu görüşlere ve çağrıya yer verdi:

*

“Murat Taşkın’ın TAKA Gazete’de ki haklı isyanı hepimizin yıllardır içeride

yaşadığı kanayan bir yaramıza parmak basmıştır. Aynen katılıyorum. Merdiven altı çöplerden ve boyalardan üretilen ucuz ürünlerin raflarda ve gerçek maliyetin altında yer alması hem sağlığımızı tehdit ediyor, hem de dürüstçe üretim yapan tüm sanayicilerimize haksızlık yapılmış olunuyor.

Bir gazeteci gözüyle sormak isterim.

30 yıldır bir türlü TBMM gündemine gelmeyen Çay Kanunu’nun gecikmesinde, bizlerin veya ilgili kurumların eksik kaldığı yerler neresidir? Bakanlık denetimlerinin yetersiz kaldığı bu tabloda dürüst üreticiler olarak bu merdiven altı zihniyete karşı daha güçlü ve ortak bir refleks gösterme zamanı gelmedi mi?”

DÜNYA-AHİRET İKİLEMİNDE…

Bu işler niye böyle oluyor?

Bilir misiniz?

Düşünebiliyor musunuz?

Hani şu dünya-ahiret hayatı ikileminde denge için şöyle söylenip duruluyor ya:

“Hiç ölmeyecekmiş gibi dünya, yarın ölecekmiş gibi ahiret için çalışın.”

Sanırım bu ikilem teke düşürüldü!

Hem de, “Ahireti unutun” ve de şu fani hayat için; “Hiç ölmeyecekmiş gibi dünya için çalışın”, hatta “gerekirse de yolsuzluğun hırsızlık olmadığını bilin ve çalın” tavsiyesi de eklenerek!

SLOGAN ATMAYIN, ADIM ATIN!

Söz konusu Filistin, ille de Gazze’de İsrail’in sürdürdüğü katliam olduğunda en çok denk geldiklerimizden birisinin de zulme uğrayanlara destek için yapılan toplantılar, yürüyüşler, mitingler ve buralarda atılan sloganlar olduğunu hatırlatmama gerek var mı?

Ama tüm bu olup bitenlere tek değilse bile birkaç kelime ile kısa bir başlık bulmada pek başarılı olduğum söylenemez.

Ama önceki gece televizyonda “İtikat ve İnanç” üzerindeki bir sohbette katılımcının yaptığı şu tarif arayışıma son verdi:

“İnancı ve itikati güçlü olan insan, slogan atmaz, adım atar.”

KISSADAN HİSSE

Türkiye de gazete okumak…

Ahmet Bey'in, kör bir dilenciye yanından her geçişte sadaka vermek adeti idi.

Günün birinde dilenciyi gazete okurken yakalanamaz mı?

"Aferin" diye sesini yükseltti. "Kör olduğunuzu iddia ettiğiniz halde gazete okuyorsunuz ha!"

Sahte kör isyan etti; "Okuduğumu kim söyledi? Sadece resimlerine bakıyorum!"